ActionScript 3.0: Nesne Yönelimli Programlama: Sınıf Yolları

Flash uygulamaları geliştirirken kendimize ait özel ".as" uzantılı sınıf dosyalarını kullanmak artık nerdeyse zorunluluk haline geldi. Peki oluşturulan bu özel sınıf dosyaları derleme aşamasında nasıl davranacak? FLA dosyasından SWF dosyasını derlerken, derleyici özel bir sınıfın olup olmadığını kontrol eder ve bu özel sınıfın nerede olduğunu bilmek ister. İşte flashın bu tür sınıf dosyalarını aramak için baktığı dizine sınıf yolu ya da classpath denir. Eğer derleyici classpath dizini içinde sınıfı bulamazsa hata verecektir.

Flash uygulamalarında, global ve belge seviyesinde (Document-Level) iki farklı sınıf yolu tanımı yapılmaktadır.

Flash, sınıf dosyalarını ararken önce, işletim sistemlerine göre farklı yerlerde olan ayarlarla ilgili Classes dizinini arayacaktır. Aynı zamanda bu klasörün altında Flash’ın kullandığı Math, XML, Number gibi yerleşik sınıf dosyaları da bulunmaktadır.

Windows XP İşletim Sistemine Göre:

C:\Documents and Settings\<kullanıcı>\Local Settings\Application Data\Adobe\Flash CS3\en\Configuration\Classes

Burad SWF’nın farklı versiyonları ile ilgili klasörler vardır. Flash CS3 için veya ActionScript 3.0 için "FP9" klasörü derleyicinin bakacağı yer olacaktır.

Global Sınıf Yolu

Adından da anlaşılacağı üzere, bütün sınıf dosyalarının sınıf yolu tanımının yapıldığı yer; global sınıf yoludur. Oluşturulan tüm sınıflar bir klasör içinde saklanmalı ve bu klasörün bulunduğu yer, global sınıf yolunda belirtilmelidir. Böylece derleyici, global sınıf yoluna baktığında, sabit diskte hangi yerde olduğu belirtilen özel sınıf dosyalarını bulacaktır.

Bu klasöre yerleştirilen sınıf dosyaları, derleyici tarafından hemen bulunup çalıştırılabilir.

Global Sınıf Yolu Nasıl Düzenlenebilir?

a) Flash programında mönü çubuğundan Edit > Preferences’i seçin. b) Preferences penceresindeki Category’den ActionScript’i seçin. c) ActionScript 3.0 Settings sekmesini seçin.

d) ActionScript 3.0 Settings penceresinden classpath ekleyebilir,çıkarabilir veya classpath sırasını değiştirebilirsiniz.

Bu pencerede görülen

"." Nokta Flash dosyasının kayıtlı olduğu klasördür.

$(AppConfig)/ActionScript 3.0/Classes ise Flash’ın yerleşik sınıflarının (built-in class) bulunduğu klasördür.

C:\Documnets and Settings\ceit\Desktop\canlilar ise programcinin kendi özel sınıflarının bulunduğu klasördür.

Belge Seviyesinde Sınıf Yolu Nasıl Düzenlenebilir?

Belge seviyesinde sınıf yolu tanımlama, sadece o an çalıştırılan Flash dosyası için yapılır. Böyle olunca ilk anda belge seviyesindeki sınıf yolu tanımlamasındaki liste boştur.

Derleyici eğer global sınıf yolunda tanımlanan yol içinde sınıf dosyalarını bulamazsa, belge seviyesinde tanımlanan sınıf yoluna bakacaktır. Burada da derlenecek sınıf dosyasının yolu bulunamazsa derleyici hata verecektir.

Belge seviyesinde sınıf yolu tanımlamak için;

a) Flash programında mönü çubuğundan File > Publish Settings’i seçin.

b) Publish Settings penceresindeki Flash sekmesindeki ActionScript 3.0 Settings butonuna tıklayın.

c) ActionScript 3.0 Settings penceresinden classpath ekleyebilir,çıkarabilir veya classpath sırasını değiştirebilirsiniz.

Sınıf Dosyaları ile Movie Clip’leri İlişkilendirmek

Aşağıdaki gibi bir sınıf dosyası oluşturduğumuzda, bunu "fla" dosyası içinde oluşturulan bir movieclip nesnesi ile bağlamak gerekecektir.

package {
    import flash.display.MovieClip;
    public class YerBelirt extends MovieClip {
        public function yerAyarla(xYer,yYer) {
            x=xYer;
            y=yYer;
        }
    }
}

hareket_mc.yerAyarla(130,250);

"YerBelirt.fla" dosyasının içinde "hareket_mc" instance name özelliğine sahip bir movieclip nesnesi oluşturulmuştur. Bu movieclip nesnesini "YerBelirt.as" sınıf dosyasına bağlamak için, Library panelinde movieclip nesnesinin üzerinde sağ tuşa tıklayarak "Linkage" özelliğini işaretleyiniz.

Linkage Properties penceresinde, Class alanına; kendi ".as" uzantılı sınıf dosyamızın adı yazılmalıdır. Base class alanına; eğer sınıfımız "extend" anahtar sözcüğü ile üst sınıftan kalıtım aldıysa o sınıfın adı yazılmalıdır. Linkage alanında ise; "Export for ActionScript" ve "Export in first frame" seçenekleri işaretlenmelidir. Bu seçeneklerle "hareket_mc" adlı movie clipin "x" ve "y" durumlarını ayarlamak için doğrudan "YerBelirt.as" sınıf dosyası birinci frame çağrılmakta ve sınıf özellikleri movieclipe bağlanmaktadır. ".fla" dosyasının "actionscript" frame’inde tanımlanan

hareket_mc.yerAyarla(130,250);

komutu ile movieclip, "YerBelirt.as" sınıfı içindeki "yerAyarla" fonksiyonuna ulaşarak x için 130, y için 250 değerini de göndererek ekrandaki konumunu ayarlamaktadır. Diğer türlü bir sınıfın içindeki özelliklere ulaşabilmek için o sınıfın bir örneğinin oluşturulması gerekecektir.

Yazan: Muttalip TULGAR

"ActionScript 3.0: Nesne Yönelimli Programlama V: Encapsulation(Kapsülleme)" dersinde görüşmek üzere.