Adobe Premiere CS3 ve Pro2.0’ın timeline’ında bir filmi kurgularken bir çok işlem yapılır. Bunlardan ilki "Source Monitörü"nün yardımıyla kliplerin yaklaşık olarak başının sonunun belirlenmesi ve timeline’daki olası yerlerine kabaca dizilmesidir. Böylece eksiltme işlemleri de timeline’daki işlemlerden önce başlamış demektir. Daha sonra, bazı kliplerin belli yerlerini eksiltmek, kimi yerlerini uzatmak, kimini uzatırken diğerlerini kısaltmak, hızlandırıp yavaşlatmak gibi işlemlerin yanında kliplere insert girmek, kliplerin yerlerini değiştirmek, bunlara efekt ya da geçiş efekti uygulamak, seslerini düzenlemek gibi işlemlerin yapılması gerek(ebil)ir.

Giriş ve Kapsam

Bu yazı dizisinde timeline’a dizilen kliplerin belli bir kısmını eksiltmek için kullanılabilecek yöntemler üzerinde duracağım. "Eksiltmek" ile kastettiğim bir klibin başında, sonunda ya da ortasında istemediğiniz görüntüleri ve sesleri filmden çıkartmaktır. Böylece filmin süresi kısaltılmış olur. Fakat, "eksiltmek" yerine "kısaltmak" kelimesini kullanmamamın nedeni bir klibi yavaşlattığınızda da filmin süresinin kısalması ama yavaşlatma işlemi sonrası bir görüntüye ait karelerin bir kısmının filmde var olmaya devam etmesidir. "Eksiltmek" yerine "kesip atmak" da kullanılabilirdi ama aşağıda bahsettiğim yöntemleri incelerken "kesme" işlemini her zaman kullanmadığımızı göreceksiniz. Yine de "atmak" ve "kısaltmak" kurgu sırasında yönetmen ile kurgucunun sıkça kullandığı kelimelerdir. Atmak ile kastedilen bir planın/çekimin (shot) tamamının, kısaltma ile ise bir bölümünün filmden çıkarılmasıdır. Bu bağlamda, "eksiltme" sözcüğü ikisini de kapsamaktadır.

Bir görüntünün belli bir kısmını filmden çıkarırken başka bir görüntüyü uzatmak için kullanılan "Rolling Edit Tool" ve "Slide Tool"dan da bu yazıda bahsedilmeyecektir. Çünkü bu aletler (tools) kullanılırken filmin süresi değişmemektedir.

Ayrıca bu yazıda klipler timeline’a dizildikten sonra timeline’daki bir klibi çift tıklayıp "Source Monitör"de açtıktan sonra In/Out yerlerini değiştirerek yapılan montajdan ve "Trim Monitör" vasıtası ile yapılan montajdan bahsetmeyeceğim. Anlatacaklarım doğrudan timeline’da yapılacak işlemleri içeriyor ve böylece başka bir pencerenin açılmasına gerek kalmıyor. Zaten bu yazıyı yazmaktaki amacım kurguda içinde bulunduğunuz duruma göre en hızlı yolu bulmanız için size alternatif yollar sunmaktır.

Yazı Dizimizde Yer Alacak Yöntemler:

Yöntem : "Selection Tool" ve "Ripple Delete"

Yöntem : "Trim in Point to CTI", "Ripple Delete", Ripple Edit Tool

Yöntem : Razor at CTI (veya Razor Tool) ve Shift+Delete

Yöntem : In/Out ve Extract

Yöntem : Üzerine Taşıma (veya Kes Yapıştır) ve Shift+Delete

Yöntem : Üst Kanala Taşıma (veya Kes Yapıştır) ve Shift+Delete

Yöntem : Track Select Tool ve Taşıma

Adobe Premiere ile Daha Hızlı Kurgu için

Adobe Premiere Pro 2.0 ve CS3 size bu yöntemlerle çok hızlı kurgu yapma imkanı verecektir. Fakat birkaç özelliğin daha eklenmesinin daha hızlı kurgu yapmamıza olanak sağlayacağını düşünüyorum.

Birincisi, tek tuş ile mouse kullanmadan ve boşluk oluşturmadan klipleri birbirine bağlayabilmektir. Bu 2. Yöntemin biraz daha gelişmişi olacaktır. 7 tuşuna bastığımda seçili video ve audio kanalındaki görüntü ve ses, klibin kesme noktasından CTI’ya kadar atılsın ama sonraki klipler de öncekine kaydırılsın istiyorum.

İkincisi, yine mouse kullanmamak için seçili kanalda CTI’nın bulunduğu görüntü ve sesi tek tuş ile seçebilme özelliğinin eklenmesidir. Hatta bir önceki ve bir sonraki klibi seçebilme özelliğinin de.

Eğer bunlar da olursa Premiere’de kurgu yapmak inanılmaz hızlı olacak.

Hangi Yöntemi Ne Zaman Kullanmalı?

Öncelikle şunu belirtmem gerekiyor ki, kurgu bilmek ile kurgu programını bilmek birbirinden çok farklı şeylerdir. İyi bir kurgucunun planları birbirine bağlarken programı kullanmakla ilgili bir sorunu olmamalı. O kurgu sırasında filmi tekrar tekrar izlerken görüntüden nereleri atacağını hissettiğinde bunu çabucak hayata geçirebilmelidir; yoksa o hissiyatı kaybedebilir.

Hangi yöntemi ne zaman kullanacağımız da bununla ilgilidir, yani hangi durumda hangi yöntemin bize daha kısa sürede çözüm üreteceği ile ilgili. Ayrıca, bazı durumlarda bazı yöntemler çözüm üretemezler, bu yüzden de bu yöntemlerin hepsine hakim olmak gerekir çünkü bir tanesi sorunu mutlaka çözecektir.

Böyle olunca, her zaman için en kısa çözümü şu yöntemle elde edersiniz demek pek mümkün olamıyor. Timeline’ın o anki durumuna göre karar vermelisiniz.

Bu durumları şunlar belirlemektedir:

* Bir yöntemi uygulamadan önce elinizde hangi tool'un olduğu. Örneğin, eğer elimde Razor Tool varsa onunla devam edebilirim.

* Eğer kesme yapmak istediğiniz kanal seçili değilse video ve audio kanalını seçmeyi gerektiren yöntemleri uygulamak için fazladan tuşa basmanız gerekecek ve zaman kaybı olacak. O zaman başka bir yöntem seçebilirsiniz.

* Sequence'in zoom durumuna göre seçilecek yöntem değişebilir. Örneğin mouse kullanılan yöntemler eğer sequence'e çok fazla zoom out yapılmışsa zaman kaybı yaratabilir.

Bu durumlar kullanacağınız yöntemde en fazla bir iki tuşa fazladan basmanızı gerektireceği için göz ardı edilebilir. Ayrıca, Timeline’da kurgu yapmak bir el alışkanlığıdır ve farklı durumlarda alıştığınız kısayollara eliniz gidebilir, uzun yol da olsa eğer sonuca götürüyorsa eliniz hangisine giderse onunla devam edebilirsiniz. Dahası, buradaki her bir yöntemin özellikleri daha uzun yolların kullanımına yol açsa da tek bir video ve audio kanalıyla çalıştığınız sürece eninde sonunda diğer yöntemlerdeki sonuçlara ulaşmanızı sağlar.

Fakat; birden fazla video ve audio kanalında görüntüler varsa durum değişebilir. Kurgu yapmak istediğiniz yerin yakınlarında başka video ve audio kanallarında bulunan görüntü ve seslerin pozisyonları sizin bazı yöntemleri etkili bir şekilde kullanamamanıza ya da hiç kullanamamanıza neden olabilir. Bu durumlar ayrı bir makalenin konusudur. Merak ediyorsanız bir uygulama olması için, 6. Yöntemi anlatırken kullandığımız örnekteki sonuca diğer yöntemlerle ulaşmayı deneyebilirsiniz. Orada en kısa ve etkili sonucu 6. Yöntem vermiştir, başka durumlarda başka yöntemler verecektir.

Barış Özkaya Bahceşehir Universitesi Sinema -Televizyon Bölümü Araştırma Görevlisi

DIPNOTLAR

Bu yazıda timelineda iki kesme noktası arasında kalan her görüntü parçasına "klip" denilecektir. Örneğin Şekil 1a’da sahne5-plan3 ve sahne5-plan4 birer kliptir.

Current Time Indıcator (CTI): Timeline’da bulunduğunuz kareyi belirten gösterge. Şekil 1a’da cursor’un altındaki mavi topuzlu kırmızı çizgi.

· CTI’yı buraya mouse ile getirebileceğiniz gibi J, L , space, right ve left tuşlarını da kullanabilirsiniz.

Default olarak bir kısayol bulunsa da bu özelliği çok kullandığım için ben bunlara 1,2,3,4 diye daha pratik kısayollar veriyorum.

Ripple Delete Tool (B) seçili iken cursor’un işareti Selection Tool’a oranla daha büyük ve koyu renktir.

Timeline’da hangi klip üst kanalda ise referans monitörü bu klibi gösterir ve çıktı alındığı zaman bu insertlerdeki görüntüler görünecektir.

Alt’a basılı tuttuğunuzda linkli görüntü ve ses üzerinde hangi tool’u kullanıyorsanız kullanın görüntü ve ses işlem bitene kadar unlink olur ve böylece birbirinden bağımsız hareket edebilirler.

Adobe Premiere Pro2.0’da bunun kısayolu M harfidir.