Dizi Değişkenler : Değişkenlerin ne işe yaradıklarını, niçin ve nasıl kullanıldıklarını daha önceki yazılarımızdan biliyoruz. Değişkenler tek birimlik değeri tek kapta saklamak için kullanılırlar. Dizi değişkenler ise, (adından da anlaşılacağı gibi) aynı özellikteki birden fazla değeri bir kapta ayrı ayrı barındırmak için kullanılırlar. Küçük bir örnek vermeye çalışalım; mesela msn listemizdeki kişileri listeleyen bir program yazacak olsak :

$kisi1="Ali";
$kisi2="Ayşe";
$kisi3="Selim";
.
.

şeklinde her kişiyi ayrı bir değişkene atmamız gerekir ki bu da, hem fazla enerji hem de gereksiz bir zaman kaybı demek…

İşte bunları önlemek amacı ile dizi değişkenleri kullanıyoruz. Yani şöyle :

$kisiler=Array ("Ali" , "Ayşe" , "Selim" . . . );

Dizi değişkenlerin kullanım amacı bu. Yani, aynı özellikteki değerleri ayrı ayrı değişkenlere atmaktansa, tek bir dizi değişkene atarak ulaşımı daha kolay sağlamak.

Dizi Değişkenler, kullanımlarına göre tek boyutlu ve çok boyutlu şeklinde ikiye ayrılıyorlar.

Tek Boyutlu Diziler

Demin verdiğimiz örnekte kullandığımız dizi türü, tek boyutluydu. Tek boyutlu diziler, sadece aynı özellikteki bir değer grubunu barındırmak için kullanılırlar. Kullanım şekli aşağıdadır Dizi değişkenimize değer atamak için :

$dizi_degisken_adi = Array ("değer1" , "değer2" , "değer3" . . . );

yada

$dizi_degisken_adi[] = "değer1";
$dizi_degisken_adi[] = "değer2";
$dizi_degisken_adi[] = "değer3";
.
.

Dizi değişkenimiz içinde bulunan her elemanın bir sıra numarası vardır. Örneğin diziye atadığımız "değer1" elemanının sıra numarası 0’dır. Diziden bu elemanı çağırmak istediğimizde , $dizidegiskenadi[0] şeklinde çağırdığımızda "değer1" e ulaşırız.

Daha iyi anlamak için , küçük bir örnek yapalım :

for( $d=0; $d<10; $d++) {
$dizi[]= $d . ".elemandaki değer"; // diziye 10 eleman atıyoruz.
}
for( $d=0; $d<count($dizi); $d++) { // count($dizi) fonksiyonu dizide kaç eleman olduğunu verir.
echo $dizi[ $d ] . "
"; // az önce diziye attığımız 10 elemanı tek tek ekrana yazdırıyoruz.
}

Tek boyutlu dizilerin kullanımı bu şekilde. Diziye eleman atayacağımız zaman istersek,

$dizi[1]="eleman1";
$dizi[0]="eleman2";

şeklinde kaçıncı eleman olduğunu bildirerek atarız. istersek de,

$dizi[]="eleman1";
$dizi[]="eleman2";

şeklinde parametre belirtmeden atarız. Biz belirtmesek de, php değerleri sıralamaya koyacaktır.

Önceden atanmış bir dizinin bir elemanını değiştirmek istediğimizde, örneğin :

$dizi[0]="ali";
$dizi[1]="mehmet";
// dizinin 1. elemanını değiştirmek istiyoruz :
$dizi[1]="emre";
echo $dizi[1]; // ekrana en son atadığımız değeri, yani emre yazacaktır.

Çok Boyutlu Diziler

Çok boyutlu dizilerin, kullanım amacı da, farklı özellikteki değer gruplarını tek dizide, yani tek kapta barındırmaktır. Başta verdiğimiz örnekten devam edelim, yine msn listemizdeki kişileri nitelikleriyle birlikte bir diziye atarak bir örnek yapmaya çalışalım :

$kisiler= array (
array ( adi=> "ali" , yasi=>38 , takma_adi=>"elma" ) ,
array ( adi=> "ayşe" , yasi=>26 , takma_adi=>"portakal" ) ,
);
for( $d=0; $d<count($kisiler); $d++) {
echo $kisiler[ $d ][adi] . " - " . $kisiler[ $d ][yasi] . " - " . $kisiler[ $d ][takma_adi] ."
";
}

Örneği çalıştırdığınızda, tek bir dizide saklı olan üç farklı grup değerlerinin ekrana yazıldığını göreceksiniz.