ABD’nin tek taraflı olarak, internet trafiğini düzenleyen kök-sunucuların kontrolünü elinde tutmak istemesi uluslararası telekomünikasyon krizine yol açıyor. ABD’nin uluslararası platformda yürüttüğü tek taraflı stratejiler sadece politikayla sınırlı değil. Telekonünikasyon uzmanları ABD’nin tek taraflı olarak internetin trafiğinin (root server) denetimini eline almak istemesini, terörle savaş mantığını ileri götürmesi olarak yorumluyor. ABD yeni kararla internetteki alan adlarını düzenleyen ICANN’in sorumluğunu da kısıtlayacak, internette alan adı yönetiminin artık hükümet yetkililerini elinde olması düşünülüyor.

Karar, internetin ana kök-sunucularının denetlenmesine odaklanıyor. Söz konusu kök-sunuculardan halen dünyada 13 adet bulunuyor. Kök-sunucular internet tarayıcılarına ve e-posta programlarına hangi aderese gideceğini gösteriyor. Bir anlamda internet trafiği olarak nitelenen, adreslerin eşleştirilmesi işlevi, bu makinelerle yönetiliyor.

Washington’un kararı ABD’nin internetin kuruluşundan beri izlediği genel politikada köklü bir değişikliğe işaret ediyor. İnternetin kuruluşunu desteklediği için ABD geleneksel olarak internetin denetmenliğini de üstleniyor. İnternetin çekirdeği sayılan bölge halen Virginia eyaletinde bulunuyor. Ancak, ABD şimdiye dek alan adı yönetiminden trafik kontrolüne kadar birçok işi özel sektöre ve pazar dinamiklerine bırakmış ve tek taraflı müdahalelere girmemişti.

ULUSLARARASI KAMUOYU TEPKİLİ

ABD Ticaret Bakanlığı üst düzey yetkililerinden Michael D. Gallagher, internetin kök-sunucularını kontrol etme isteğinin uluslararası çapta güvenlik tehditlerinin artması ve internetin iletişimde giderek daha fazla kullanılmasından kaynaklandığını söyledi. Ancak ABD’nin ‘güvenlik sorunu’ açıklaması uluslararası gözlemcileri tatmin etmiyor. Terör korkusunun bu isteği haklı çıkarmayacağını vurgulayan İsveçli ve Danimarkalı gözlemciler, ABD’nin bu kararla ‘dünyayla karşı karşıya gelmeyi göze aldığını’ söyledi. Japon hükümet yetkilisi ise kararın interneti bir ülkenin tekeline koyacağını belirtti.

İNTERNETİN KONTROLÜ BM’DE OLMALI

Buna karşılık, birçok ülke artık internetin altyapısı sayılan kök sunucuların (root-server) denetiminin uluslararası bir komiteye bırakılmasını istiyor. Böyle bir komitenin oluşturulması fikri bir süredir Birleşmiş Milletler nezninde konuşuluyordu. Konunun Kasım ayında yapılacak BM Bilişim Konferansı’nda masaya yatırılması bekleniyor.

BM’ye bağlı Cenevre merkezli International Telecommunication Union (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği) danışmanlarından Robert Shaw, ABD’nin internetin denetimini eline alma kararının haklı taraflarının da olduğu düşünüyor. İnternetin birçok kentin su, elektrik ve enerji altyapı hizmetlerine bağlandığını ve bunlar üzerinden terörist saldırılara olabileceğine dikkat çeken Shaw, bu gerekçeler dahilinde dahi internetin kontrolünün ITU’da olmasının daha doğru olacağını düşünüyor.

ALTERNATİF İNTERNET MÜMKÜN MÜ?

ABD’nin internet kök-sunucularını eline geçirmesi durumunda, bunu reddeden kimi ülkelerin kendilerine ait bağımsız bir alan adı sistemi (Domain Name System) oluşturmaları mümkün olabilecek. Ancak böyle bir sistem ile mevcut internet arasında uyuşum sorunlarının yaşanması muhtemel.