ADSL – geniş bant internet erişimi satışları 1 haziran itibariyle TTnet’e geçti. Özelleştirme sürecinde Rekabet Kurulu tarafından verilen bir karar gereğince kurulan TTnet, Türk Telekom’un perakende internet ürünlerinin satan ISS şirketi.

Türk Telekom’dan yapılan duyuruya göre, şirketten ayrılarak bağımsız bir tüzel kişilik kazanan ve internet servis sağlayıcısı olanTTNet A.Ş., 1 Haziran 2006 tarihinden itibaren bireysel ve kurumsal müşterilerin ADSL taleplerini kabul etmeye başladı.

Rekabet Kurumu’nun Özelleştirme sürecinde yayınladığı görüşüne uygun olarak, bireysel internet servisleri Türk Telekom’dan ayrı bir şirket olarak kurulan TTnet’e aktarılmıştı. Türk Telekom’un ISS (Internet Servis Sağlayıcısı) şirketi olan TTnet, Türk Telekom’un 1998 yılında kurduğu internet omurgası için kullanılan isimle adlandırıldı. Şirket, Türk Telekom’un vereceği bireysel ve kurumsal hizmetleri yani perakende satışları yapacak.

Türk Telekom’un devir tarihinden itibaren 6 ay içinde kurulma zorunluluğu çerçevesinde26 Nisan 2006 tarihinde kurulan TTNet Anonim Şirketi , Telekomünikasyon Kurumu’ndan aldığı ISS lisansı çerçevesinde 15 Mayıs 2006 tarihinden itibaren fiili olarak hizmet vermeye başladı.

AncakADSL satışları hemen TTnet’e aktarılmamıştı . Bugün yapılan duyuru ile bu işlemin de tamamlandığı ve ADSL satışlarının artık TTnet tarafına geçtiği bildiriliyor.

Konuyla ilgili olarak görüşlerine başvurduğumuz TID (Türkiye Internet derneği) Başkanı Cem Çelebiler şunları söyledi;

ADSL hizmetleri artık TTNET tarafından satılıyor bilgisi geldi. Türk Telekom A.Ş’nin web sitesinde hala ADSL gözüküyor ancak anladığımız kadarıyla TT artık ADSL perakende satışı yapmayacak. Şimdi sorulması gereken sorular, artık TT RK kararına uyuyor mu, uymuyor mu, ve bu hareketin sektöre ve tüketicisine faydası ne olacak.

RK kararı pek detaya girmiyor. TTNET olarak yürütülen faaliyetlerinin ayrı bir tüzel kışılık altında yürütülmesi gerekiyor. Anlaşılan şu ki: Türk Telekom tüm İSS altyapısı TT’nin içinde bırakıp, sadece pazarlama faaliyetlerini ayırdı. Bu firma tüm İSS altyapı hizmetlerini Türk Telekom’dan alıyor.

Şimdi RK kararın gerekçesine bakıldığında, etkin ve eşit rekabet ortamı yaratmak söz konusu. Rekabet neden tercih edilir? Çünkü rekabet sayesınde inovasyon, hizmet ve ürün çeşitliliği, hizmet kalitesi artıyor, fiyatlar ise düşüyor. Şimdi TT-TTNET uygulamasına baktığımızda, TT’nin uyguladığı çözüm çok fazla bu alanda bir gelişme getirmeyecek. Altyapı aynı olduğu için, rekabet sadece pazarlama faaliyetlerinde olabilecek. Altyapı birebir aynı, bell, bir marj ile TTNET A.Ş., veya RAKİP_İSS A.Ş. birebir aynı hizmeti satabilecek. TT’nin etkin rekabetten anladığı bu anlaşılan. Tabii bu hiçten iyidir, müşteri memnuniyeti, ek hizmetler konularında İSS’ler fark atmaya çalışabilir, bu da tüketici için iyi bir haber. Ancak Türk toplumun beklediği ve yurtdışında yaygınlaşan 10 Mb/s bağlantılar, triple play hizmetler (internet, VOİP ve sayısal televizyon bir arada) gibi seçenekler bu uygulama ile mümkün olmuyor. Ayrıca altyapı alanında rebakete izin verilmediği için yatırım gerçekleşmeyecek, yerel üreticiler pay alamamış oluyor.

Halbülki Türk Telekom kararı ciddi bir şekilde uygulasa bakalım durum nasıl farklı olur. Türk Telekom, temel telekom altyapı hizmetlerini vermeye devam edip, TTNET internet omurgasını TTNET A.Ş. olarak ayırsaydı durum söyle olacaktı:

TTNET A.Ş. Türk Telekom’dan kiralık hat, yerel erişim şebekesi, santra sahalarında ortak yerleşim gibi temel hizmetler alarak IP omurgası oluşturacaktı. TTNET A.Ş. diger rakiplerinden bu temel hizmetleri aynı şartlar ve fiyatlardan alacağı için gerçekten rekabet ortamı adil olmaya başlayacaktı.

Rakip İSS’ler, TT’den aynı şartlarda yerel şebekeye erişebilip kendileri ADSL2+ ve VDSL DSLAM yatırımı yapıp gerçek anlamda rekabet oluştuurabileceklerdi. 20 Mb/s erişim gibi hizmetler ortaya çıkacaktı. Üstelik bu yatırımları yaparken, DSLAM cihazları, şebeke yönetim sistemleri, faturalama yazılımları, entegrasyon hizmetleri gibi konularda İSS’ler yerli pazardan alım yapacaklardı, bütün IT ve telekom sektörü canlanacaktı.

Tüketiciler gerçek rekabetin tadını çıkarabileceklerdi, tek tip hizmet yerini bir sürü ADSL çşiti ile karşı karşıya geleceklerdi.

Şimdi iş RK’ya düşüyor. TT’nin minimalist anlayışını kabul edip, sırf pazarlama alanında rekabetin yaratmış olması yeterli olarak mı görecek, yoksa kökten rekabetçi bir İnternet pazarı oluşması için Türk Telekom’un kararı daha ciddi ve dürüst bir şekilde uygulamasını zorlayacak mı?

ISS’ler uzunca bir süredir Türk Telekom’dan veri akış (bit stream) modeli yani toptan ADSL almak konusunda mücadele veriyorlar. ISS’lerin hedefi veri akış modeli ile alacakları kaynağı, çeşitli katma değerlerle (VoIP, TV) çeşitlendirip, daha farklı internet servisleri sunmak.

Yazar:Turgay Seçen Turk.Internet.com