Soundbooth, Adobe tarafından geliştirilen bir ses düzenleme aracıdır. Adobe Beta versiyonu Adobe Labs’tan indirilebilecek olan programın özelliklerine ve kullanımına giriş seviyesinde değinen kılavuzu sizler için Türkçe’leştirdik. Ses dosyaları ile ilgili çalışmalarda karşılaşabileceğiniz her türlü görevi gerçekleştirmek için kullanabileceğiniz, hızlı bir o kadar da kullanıcı dostu bir üründür.

Soundbooth’un Arayüzü

Soundbooth, Adobe Premiere Pro ve Adobe After Effects programlarını kullananlara çok tanıdık gelecek, panellerden oluşan bir arayüze sahiptir.

A. Ölçekli başlık çubuğu. B. Açılan ses ve video dosyalarının listelendiği panel. Açık olan dosyalarla ilgili bilgi almak için kaydırma çubuğunu kullanabilirsiniz. C. Tasks paneli yaygın olarak uygulanan ses düzenleme işlerinin listelendiği paneldir.Örneğin gürültü temizleme, müzik hazırlama gibi. Bu grupta diğer tablarda, Effects ve Markers panelleri de bulunmaktadır. D. Video paneli, ses dalgası boyunca hareket ederken, videonun hangi sahnesine denk geldiğini izlemenize olanak sağlayan bir panel. Bu grupta ayrıca History tabı da bulunmaktadır. E. Editor paneli ses dosyası üzerinde görsel olarak çalışmanıza olanak sağlayan temel panel. F. Sesin anlık zamanını okuyabildiğiniz çizelge. G. Navigation çubuğu. Sesin dalga formu boyunca yakınlaşmanızı, uzaklaşmanızı ve ileri geri hareketinizi kontrol edebileceğiniz gezinti çubuğu. H. Zaman kontrolü. İ. Hareket kontrolü. J. Hızlı editleme kontrolü.

Soundbooth’ta Dosya Açmak

Soundbooth ile sesli-video ya da sadece ses dosyaları ile çalışabilirsiniz. Yaygın olarak kullanılan pek çok video ve ses formatı Soundbooth tarafından desteklenmektedir. Fakat, Soundbooth Beta, MP3, MPEG-2, H.264 ve FLV gibi dosya formatlarını desteklememektedir. Buna neden olarak telif hakkı problemi gösterilmiştir.

Soundbooth’ta dosya açmak için File menüsünden Open’ı seçmeniz ve dosyanızın yolunu göstermeniz ya da Files panelinde görüntülenen dosya isimlerine çift tıklamanız yeterli.

Sound Navigation Bar

Files panelindeki dosya isimlerinden birine çift tıkladığınızda Editor panelinde dosyanın ses parçası açılır. Dosya ilk açıldığında ses kısmının bütünü ses dalgası görüntüsünde Editor panelinde görüntülenir ama kolayca sesin istediğiniz bölümüne yakınlaşabilirsiniz. Editör panelininin hemen üstünde yer alan Gezinti çubuğu, sesin belli bir parçasına yakınlaşmanızda ve ileri geri hareketlerinizde, bütün ses dalgası görüntüsünde, kaybolmadan nerede olduğunuzu izlemeniz için kolaylık sunar. Gezinti çubuğunu ses dalgası boyunca ileri geri hareket etmek ya da sesin belli bir parçasına yakınlaşmak ya da uzaklaşmak için kullanabilirsiniz.

A. Gezinti çubuğu Editor panelinde açılan ses dosyasının bütününü gösterir. B. Editor panelinde yakınlaşılarak görüntülenen parça, gezinti çubuğunda şefaf mavi renkli kutu ile gösterilir. Mavi kutuyu sürükleyerek panelde görüntülenen alanı değiştirebilirsiniz. C. Farenizin imleci ile mavi kutunun kenarlarından kutu alanını üzerine gelip sağa sola sürükleyip, kutuyu daraltarak ya da genişleterek, Editor panelinde görüntülenen yakınlaşma ya da uzaklaşma miktarını değiştirebilirsiniz. D. Zoom Out Full butonunu kullanarak tek bir hamle ile Editor panelinde bütün sesin görüntülenmesini sağlayabilirsiniz.

Kısayol 1: Gezinti çubuğu üzerinde farenin sağ tuşuna tıklayıp sürükleyerek yakından izlemek istediğiniz alanı belirleyebilirsiniz.

Kısayol 2: Editör panelindeki ses dalgasının herhangi bir yerinde yakınlaşmak ya da uzaklaşmak için farenizin ortasında bulunan kaydırma tekerleğini kullanabilirsiniz.

Temel Ses Düzenleme İşleri

Soundbooth temel ses düzenleme işlerinin pek çoğuna cevap vermektedir: trim (ses kesme), fade (sesin yavaş yavaş kaybolması ya da artması), nomalize (sesin normalleştirilmesi) gibi. Bu işler için kontrollerin tamamı sesin dalga görüntüsü üzerinde yapılan işlemlerdir ki, örneğin sesin bir parçasının kesilmesi ya da yavaş yavaş sönmesi dalga görüntüsü üzerine fare ile tıklamak ve sürüklemek gibi sezgiyle öğrenilebilecek kolaylıkta.

A. Fade In butonu, ses üzerinde fade etkisini sesin yavaş yavaş söndürülmesi için kullanacağınız buton. Tersi işlemi yapmak için panelin sağ simetrisinde yer alan Fade Out butonu kullanabilirsiniz. Fade kavisini farenizi kullanarak düzenleyebilirsiniz. B. Trim butonu. Sesin başında ya da sonunda trim işlemini uygulama isteminize göre simetrik olarak yerleştirilmiş Trim butonlarını kullanabilirsiniz. C. Seçilmiş bir alanın sesini alçaltmak ya da yükseltmek için altı çizili mavi metin üzerinde fare ile tıklayın ve sürükleyin.

Diğer Yaygın Ses İşleri

Soundbooth yaygın olarak yapılan bir takım ses işlerini kolaylaştırmayı hedefleyen de bir araçtır. Örneğin, sesteki gürültüyü ayıklama, müzik yapma vs gibi. Basit ama güçlü ve Photoshop benzeri görsel düzenlemeye olanak sağlayan araçları sayesinde kendi müziğinizi yapabilir ve müziğinizdeki fazla sesleri ayıklayabilir, temizleyebilirsiniz.

Bu tür işlemler için sıklıkla kullanacağınız araçlar Tasks panelinde listelenmiştir. Şimdi Soundbooth Beta’nın Tasks panelinde neler yapılabileceğine bir göz atalım.

Müzik Hazırlamak

Profesyonel bir müzisyen olmayabilirsiniz ama isterseniz Soundbooth yardımıyla kullanım hakları size ait olan müzikler hazırlayabilirsiniz. Kendi müziğinizi hazırlamaya, Soundbooth için hazırlanmış "score"lardan kullanarak başlayabilirsiniz. (Score: bütün çalgıların ve bütün seslerin notalarını ayrı ayrı gösteren müzik parçası "Seslisözluk")

Başlamak için Tasks panelinden "Create Music" butonuna tıklayın. Daha sonra "Browse score" linkine tıklayın ve Adobe Labs’tan indirdiğiniz score’un yolunu gösterin. (Soundbooth Score şablonunun dosya uzantısı .sbst’dir.) Daha sonra Tasks panelinde bulunan kontrolleri kullanarak Editor panelinde açılan dosya üzerinde çalışmaya başlayabilirsiniz.

A. Kullanmak istediğini başlangıç zamanı, süre ve değişim süresini belirleyebileceğiniz alan. B. Müzik hazırla işlemi iki farklı düzenleme modülü ile çalışmaktadır. Basic ve Keyframing. Basic modunda, Tasks panelinde yer alan kaydırma çubuklarını kullanabilirsiniz. Keyframing modunda, ses üzerinde istediğiniz yerlere frame ekleyebilir ve düzenlemenizi bu keyframe’leri kullanarak yapabilirsiniz. Yukarıdaki görüntüde, müziğin Intensity, Melody ve Volume özelliklerinin farklı anlarına keyframe’ler eklenmiştir. C. Müziğinize intro ve outro ekleyebilir ve fade süresini belirleyebilirsiniz. Eklemeyerek hazırladığınız parçanın loop edilebilir olmasını sağlayabilirsiniz. D. Çalışmanızı tamamladıysanız Export ederek kaydedebilirsiniz.

Sesi Temizlemek

Cleanup Audio işlemini, ses dosyanızdaki, gürültü, tıkırtı, çıtırtı, titreşim ve ses patlaması gibi istenmeyen sesleri temizlemek için kullanabilirsiniz. Panelde kullanılabilecek işlemler; "noise", "clicks and pops" ve "rumble" dır. İşlemlere tıkladığınızda açılan pencerelerde yer alan slider kontrolünü kullanarak temizliğin miktarını belirleyebilirsiniz.

Ses Atmak

Remove a Sound (Ses atma) işlemi, ses dalgasını frekans aralıkları yardımıyla görüntülemenize olanak verir. Parlak renkler ses yüksekliğinin fazla olduğu anlamına gelir. Renkler koyu maviden (düşük ses) parlak sarıya (yüksek ses) doğrudur.

Sesi atarken, seçmek için Marquee seçim aracını kullanabilirsiniz. Marquee seçim aracı istenmeyen sesleri temizlemek için kullanıcılara olağanüstü bir esneklik sunar. Örneğin seste bozukluk ya da hata tespit ederseniz, etkilenen frekanstaki sesleri seçip düzenleme, temizleme yapabilirsiniz.

Efekt Uygulamak

Soundbooth ses dosyanızın tamamına ya da bir kısmına uyarlayabileceğiniz bir çok efekt ile gelir. Sesinize bir efekt uyguladığınız zaman bu efekt, panelde listelenir. Bir dosyaya birden fazla efekt uygulayabilirsiniz. Efektler panelde uygulama sırasına göre listelenirler.

Efektler sesin yapısını değiştirmezler. Sesi çalarken efekt parametrelerinde herhangi bir değişiklik yaptığınızda sesi efekt uygulanmış hali ile dinlersiniz. Ses dalgasının bir kısmını seçer ve efekt uyfularsanız, sadece seçili kısma uygulanır. Uyguladığınız her bir efekti devreye alıp ya da çıkartıp ses üzerindeki etkisini reel zamanda dinleyebilirsiniz.

Efektleri sese kalıcı olarak eklemek istiyorsanız panelin altında yer alan uygula butonuna tıklamanız gerekir. Butona tıkladığınızda ses efekti entegre etmek üzere işlenir ve paneldeki efektler temizlenir. Sesin bir kısmına ekleyecekseniz de yine uygulamaya geçirmeden önce seçiminizi yapmanız gerekir.

Panelde bulunan efektlerin parametlerini, Custom metinlerine tıklayarak açılan pencereden değiştirebilirsiniz. Efektlerin sol tarafında yer alan yeşil buton ise sesi efektli ve efktsiz dinlemenizi sağlar.

Markerlarla Çalışmak

Markerlar, ses dalgası üzerinde belirlediğiniz lokasyonlar işaretler. Ses içerisinde belli bir kısmını seçmenizi, düzenleme yapmanızı kolaylaştıran bir araçtır. Marker’lar zaman cetveli üzerinde küçük bir ikonla belirtilirler. Yerini değiştirmek istediğiniz bir marker’a fare ile tıklamanız ve istediğiniz yere sürükleyip bırakmanız yeterlidir. Yerleştirdiğiniz markerlar ile ilgili bilgilere de Markers panelinden ulaşabilirsiniz.

Marker dataları XML dosyası olarak export edilebilir; farklı ses dosyalarına uygulanmak üzere tekrar Soundbooth içerisine import edebilirsiniz. Bu XML dosyası ile isterseniz ActionScript ya da Flash 8 Professional ile de çalışabilirsiniz. Marker’larınızı isimlendirebilir ve tanımlarını da girebilirsiniz. Hatta Name/Value ikililerini tanımlayarak sesli dönütler veren Flash animasyonlarınızda kullanabilirsiniz.