Başarılı bir uzaktan eğitim projesinde olmazsa olmaz bir takım bileşenler ve roller mevcuttur. Tüm bu rolleri, görevleri üstlenen ve ilgili görevleri yerine getiren kişilerin, uyumlu ve verimli çalışması,konularında bilgili ve yetkin olmaları, uzaktan eğitim sistemlerinin başarıyla projelendirilmesi ve uygulanması için en kritik faktördür.

Tasarım – Geliştirme (Bu görevler bir kişi ya da birden fazla kişi tarafından yerine getirilebilir; bir kişi birden fazla görev üslenebilir)

a. Proje Yöneticisi: Her türlü projede olduğu gibi projenin genel gidişatını belirleyip takip eden, terminleri kontrol eden, proje planını ekibin diğer üyeleriyle birlikta hazırlayıp kaynak, bütçe ve zaman planlaması yapan kişidir.

Görevleri:

• Departmanlar arası iletişim
• Proje yönetimi
• Pazarlama, promosyon
• Eğitsel operasyonlar ve destek
• Çözüm ortağı seçimi ve yönetimi
• Hukuki konuları ve süreçleri takip, sözleşme yapma

b. Konu uzmanı/konu danışmanı: Eğitimi verilecek konuyu bilen kişi. Bu konu hakkında yeterli deneyime sahip olması, bilgisine güvenilir olduğunu kanıtlamış olması gerekir.

c. Öğretim tasarımcısı: Konu danışmanıyla birlikte konunun gerektirdiği bilgi, beceri ve/veya tutumları, bilgi (fact), kavram (concept) ve süreç (process) cinsinden öğretilebilir/öğrenilebilir biçime sokar ve gerekli malzemenin tasarımını yapar.

d. Eğitim teknoloğu: Öğretimsel tasarımı ve var olan eğitim teknolojilerini bilir. Öğretim tasarımcısıyla birlikte çalışarak tasarlanan öğretim materyallerinin var olan teknolojilerle uyumlu olarak en uygun tasarıma ulaşmasını ve iş görmesini sağlar.

Görevleri:

• Öğretim tasarımcısıyla, malzemeleri gerçekleştirecek olan teknik ekip arasındaki eşgüdümü sağlar. (Pratikte, iyi yetişmiş bir eğitim teknoloğu öğretim tasarımcısı işi de yapabilir).
• Hazırlanacak malzemenin işe dönük (task-based), kullanılabilir ve öğrenilebilir olmasını sağlamaktır.
• Hazırlanacak malzemenin (SCORM, AICC vb. türünden) standartlara uyumu da eğitim teknoloğunun işidir.

Yetkinlikler:

Elearning projelerinde görev alan proje yöneticisinin teknik bir alt yapıya sahip olması gerekmez. Ancak eğitsel açıdan projenin kritik noktalarını saptayıp değerlendirmesini yapabilecek, farklı teknolojilerin biribirleriyle harmanlanmasını sağlayacak, ortaya çıkan projenin veya ürünün sürekli geliştirilmesi için gerekli adımları saptayabilecek bilgi birikimine sahip olması gerekmektedir.

Eğitsel tasarım ve eğitsel destek uzmanları, öğrenme teorilerine hakim ve bu teorilerin öne sürdüğü "öğrenme şekillerini" İnternet ortamına taşıyabilecek kişiler olmalıdırlar. Sınıf ortamında eğitim deneyimine sahip başarılı eğitimciler, eğitim alnında uzmanlaşmış olsalar bile, e-Learning projesinde görev almadan önce diğer konularda bilgi ve deneyim edinmeleri gerekmektedir.

e. Grafik tasarımcı: Materyalin estetik ve kullanılabilirlik normlarına uygun olarak geliştirilmesini sağlar.

Görevleri:

• Arayüz ve site tasarımı[li] [li]Grafik standartlarını uygulama[li] [li]Grafikleri geliştirme[li] [li]Grafik programlarını en verimli biçimde kullanma

f. Yazılımcı: Materyalleri öğretim tasarımı özelliklerine uygun geliştirir, seçilen ya da geliştirilen Öğrenme Yönetim Sistemi (ÖYS) ile uyumlu alışmasını sağlar.

Görevleri:

• Arayüz ve site tasarımına yardımcı programlar geliştirmek
• Yazılım standartlarını uygulama
• Projede gerekli HTML, ASP, Java, XML gibi farklı dillerde uygulama geliştirme
• Veritabanı bağlantılarını kurma

Yetkinlikler: Grafik/ses/görsel tasarım uzmanları, yazılım ve çoklu ortam geliştirme araçları konusunda uzmanlaşmış, daha da önemlisi, eğitsel tasarımcıların isteklerini yorumlayabilecek ve hayata geçirebilecek nitelikte olmalıdırlar.

Programcılar ve sistem entegrasyonunu sağlayan kişiler; online tartışmalar, testler, interaktif örnekler gibi eğitsel uygulamaları İnternet ortamına taşıyabilmelidirler. Bu noktada proje yöneticilerine, programcıların İnternet ortamına taşıdıkları ders içeriklerinin ve uygulamaların, eğitsel tasarımcıların hazırladığı içeriklere ve öğrenme amaçlarına uygun olup olmadığını kontrol etme görevi düşer.

Sınıf Desteği

Dersi Veren – Eğitmen : Hazırlanan dersi verir. Konunun uzmanı olması gerekmektedir. Dersin verilişinden, yürütülüşünden ve değerlendirilmesinden sorumludur. Katılımcılara ödev, test ve proje verilmesi, yüz yüze eğitimlerin (eğitimin veriliş biçiminde tanımlı olan dersler için) verilmesi ve/veya eşgüdüm sağlaması da sorumlulukları arasındadır.

Destek Personeli: Ders sırasında öğrenciye hızlı ve doğrudan destek sağlar.

Akademik Personel: Öğrenciye hangi dersi alacağı, gereksinimleri ve program oluşturma konusunda destek sağlar. Öğretmensiz olarak verilen kişisel (tutorial) derslerde, eğitim konusuyla ilgili destek de sağlar.

Teknik Personel: Eğitmenli e-öğrenme oturumlarında, dersi veren ile eşgüdüm içinde olarak öğrencilerin sorularını İnternet ortamında, e-posta, forum, sohbet odası, beyaz tahta ortamları aracılığı ile veya yüz yüze yanıtlar, öğrencilerin projelerine teknik destek sağlar.

Mustafa Yücelgen – www.bilgikurdu.net