Uzun zamandır beklediğim Flash Playerin(Astro) yeni sürümünü bugün beta olarak herkes indirebiliyor. Flash platformu üzerinde çalışan biri olarak sisteme kendi bakış açımla yeniliklere değinerek Astro hakkında birkaç noktaya değinmek istiyorum.

3D

Daha önce değinmiştim normal sistemde yani hem FLASH IDE içerisinde hem de Native Actionscript içerisinde bir 3D mantığı yok. Bu işlemi geçtiğimiz dönemlerde farklı sınıf yapıları ile kapamaya çalıştılar ve bu sınıf yapılarından en önemlisi Papervision 3D sınıfıdır. Bu sınıf ile bir çok farklı uygulama yapıldı, tabii bana göre bu sistemde göz ardı edilen ufak bir şey vardı ki o da Flash Player 9.0 serisinin bu sınıf ile beraber performansı idi. Papervision 3D ile yapılmış bir çok web sitesi var, bu sitelerdeki genel sorun ise belli bir süre sonra sitenin interaktifliğini kaybetmesi. Bu olay Windows ve IE nin performansınında içine katınca bazen sitelerde dolaşamaz hale geliniyor ve o anda sizi kurtaracak tek şey bilgisayarı kapatıp açmanız. Pepervision 3D sınıfını yaptığınız uygulamanın bir bölümünde kullanmanızın bir sakıncası yok ama bunu tüm bir siteye uygularsanız sorun çıkacaktır. En azından bunlar benim tespitlerim.

Diğer taraftan en çok merak ettiğim konu ise Astro’nun 3D performansı. Bana göre bu Papervision 3D sınıfının gösterdiği performanstan daha iyi olacaktır. Sebebi ise ilk olarak yazılımın bu tarz bir uygulamaya izin vermesi. Kullanımı ise ekstra sınıf yapılarına göre daha kolay. Ama benim aklıma burada gelen diğer soru ise bu yapı ne kadar kuvvetli olsa da mühendisler bu yapının tamamının kullanımına izin verecek mi? Ben bir programcı olarak yapacağım sitenin performansının ne kadar iyi olup olmayacağını istekler doğrultusunda belirlerim, istekler çok yüksek performans düşük ise farklı metotlar uygulanır sorun çözülmeye çalışır. Eğer değilse bazı isteklerden vazgeçilir. Acaba mühendisler Astro ile 3D yi hayata geçirirken şu anki kullanıcı sistemlerini göz önüne alarak belirli bir kısıtlama yoluna gittiler mi?

Cevabını yakında hepimiz görerek alacağız umarım.

Filtre ve Efekler

Bu diğerlerine göre daha farklı bir yenilik, bu yenilik biraz daha eskilere dayanıyor. Bana göre buradaki en büyük yenilik kendi filtrelerinizi yapıp görsel objelere uygulayabilmeniz. Bunu kod içerisindeki hazır seçenekler olarak düşünmeyin. Adobe’nin "AIF Toolkit" isimli bir aracı ile belrili efektleri kodlayarak bu kodlamayı Flash içerisinde alıp uygulamalarınıza yeni efektler verebiliyorsunuz.

İşin kötü tarafı ise bu işlemi tamamen kod ile yaptığınız için "Hydra" isimli bir resim işlemek için kullanılan bir programlama dilini öğrenmeniz gerek. Ben daha önceden AIF kullandım, Hydra ilk başta kolay gelmeyebilir ama öğrenmeniz imkansız değil tabi ki. Diğer yandan ise dil gerçekten o kadar kapsamlı bir dil değil.

Kinematics (Hareket Bilimi) Actionscript ile beraber fzik sınıflarının kullanıldığını görünler mutlaka olmuştur. Bu sınıfların bazıları çok gelişmiş bazıları ise basit işlemleri yerine getirmek için yapılmıştır. Astro’daki sistem ise daha kolay ve çok hızlı bir şekilde çalışıyor. Flash IDE içerisinde ard arda çizimler yaparak bu çizimlere belirli eklem noktaları belirleyip objelere birbiri ile bağlantılı olarak hareket katıyor.

Bunu vücudunuzun hareketi gibi düşünebilirsiniz, eliniz deki veya ayağınızdaki eklem yerleri gibi. Biri elinizden tutup sizi yüksek bir kuvvetle çektiğinde (çok yüksek bir kuvvetle) ilk olarak eliniz kuvvetin istikamet yönüne doğru hareket eder daha sonra ise, vücudunuzun üst kısmı ve ayaklarınız bunu takip eder.

Maalesef bunun kod ile nasıl çalıştığını görme şansım olmadı. Ama tahminime göre birden çok parça için belirli koordinatlar ile eklem yerlerini belirleyerek yapılacaktır. Tabi ki bundan emin değilim.

Metinler

Tipografinin benim için özel bir yeri var, film afişlerinden, sokakta gördüğüm levhalara, reklam içerisinde geçen metinlerden, sitelerin butonlarında kullanılan metin şekillerine kadar her yerde tipografi vardır en azından bu bana göre böyledir. Astro’ya dönersek, Astro ile metin kullanımlarında yüksek derecede bir interaktiflik sağlanmış. Artık uygulamalardaki metinlerle daha fazla içli dışlı olabileceğiz ve sistem font sorunu ortadan kalkmış gibi ama denemeden kesin bir şey söylemek istemiyorum.

Performans ve Diğerleri

İlk başta değindiğim gibi bir bakıma önemli olan sistemin hızlı çalışması. Performans konusunda mutlaka ki Flash Player 9.0 serisine göre iyi ama bunu uygulamalarda nasıl olacağını görmek için biraz daha beklemek lazım. Hatırlarsanız BitmapData sınıfı ilk çıktığında performans dolayısı ile kimse kullanmak istememişti. Aynı şey acaba Astro’da olacak mı peki? Bunun cevabı ise tamamen zamana dayalı, ilk olarak sürümün resmi olarak yayınlanması gerekiyor, programcı olarak çalıştığımız reklam ajansları ve yazılım firmalarına sorumlu olduğumuzdan ilk birkaç ay böyle bir değişikliğe maalesef giremeyeceğiz. Daha sonra ise bu işlemleri yapıp yapamayacağımızı belirleyen tek şey kullanım anındaki performans ve müşterilerin istekleri olacaktır.

Ve Astro Beta

Ben örnekleri denedim, eğer isterseniz sizde Astro’yu bilgisayarınıza yükleyerek performansını görebilirsiniz. Astro’yu yüklemek için ilk olarak var olan flash player kaldırmanız gerekmekte, bunun hakkında gerekli bilgiyi aşağıdaki adresten alabilirsiniz;

http://labs.adobe.com/technologies/flashplayer10/releasenotes.html#install

Yükledikten sonra ise sistemin nasıl çalıştığını görmek için aşağıdaki adresteki demoya göz atabilirsiniz;

http://labs.adobe.com/technologies/flashplayer10/demos/

Not: Bu işlemi yaptığım sırada InternetExplorer da sorun yaşayabilirsiniz. Şu anda bilgisayarımda Astro yüklü ve IE üzerinden herhangi bir Flash dosyası görüntüleyemiyorum, tekrar Flash Player 9.0… yüklemek zorunda kalabilirsiniz.

Kolay Gelsin

Engin Yöyen!