Teknolojik gelişmelerin sürekli ve hızla devam ettiği bilişim dünyasında İnternet, hiç kuşkusuz en önemli araç haline gelmiştir. Bu önemli aracın kullanmış olduğu dil olan HTML (Hyper Text Markup Language – Hiper Text İşaretleme Dili) ise yapısındaki önemli bazı eksikliklerden dolayı yerini yeni bir dile bırakmaktadır: XML (Extensible Markup Language – Genişletilebilir İşaretleme Dili)

Giriş

XML artık çoğumuza yabancı gelmeyen bir terim W3C (World Wide Web Consortium) gibi bağımsız bir organizasyon tarafından geliştirilmiş olan XML, isminden de anlaşılacağı üzere son derece esnek bir yapıya sahiptir. İşte bu esneklik sayesinde XML, elektronik iş sistemleri, bankacılık, finans, sağlık, eğitim, ulaşım, otomotiv sektörleri gibi bir çok alanda, kısacası bilişim dünyasıyla ilgili olan her sektörde varlığını gün geçtikçe daha da hissettirmektedir.

Yeni ekonomi ile birlikte, kurumların her şeyi tek başına yapabilmeleri mümkün olmamakta ve rakip kurumlar arasında bile belli bir işbirliği düzleminin oluşması gerekmektedir. İşbirliğinin oluşumunda en temel kriter, belli bilgilerin kurumlar arasında etkin olarak paylaşılması ve bu paylaşım yardımı ile belli noktalarda ortak hareket etmenin getireceği sinerjiden faydalanmaktır. Birbirlerine rakip olan büyük kurumların bile belli zeminlerde ortak çalışmaya gittikleri gerçeği, günümüz terminolojisine yeni bir kavram eklemiştir; rekabet ortamında işbirliği…

İşletmelerin rekabeti pazarda belli konularda baki kalsa da bilgi açısından rekabetin yerini işbirliği almaktadır. Bu bağlamda bilgi ve bilginin etkin paylaşımı, bir kez daha önemli bir rol üstlenmekte ve XML, yeni ticari mecranın standardı olma yolunda çok ciddi gelişmeler kaydederek her geçen gün daha da önem kazanmaktadır.

XML, dünyada W3C adlı kuruluşun kabul ettiği bir standart ve dünyada A.B.D. başta olmak üzere Avrupa’da da artık bir internet ve e-iş standardı olarak kabul görmüş bir teknoloji ve Türkiye’de de bu oluşmaktadır. İş hayatında, kâğıt evraklarla yapılan iletişim günümüzün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kadar hızlı değildir . Buna karşılık elektronik iletişim, günümüzün yüksek tempolu iş hayatının ihtiyaçlarını karşılayabilir, ama elektronik iletişimi tam anlamıyla kullanabilmek için devlet kurumları dahil ekonomideki tüm sektörlerin elektronik ortamda aynı dili konuşmaları gerekiyor. Bu ortamda iletişim kurmak için kullanılacak ortak dil yavaş yavaş oluşuyor. Son zamanlarda gerek internette gerekse diğer yayınlarda adı çok sık duyulan XML dili hemen her alanda internet üzerinde veri değişimi yapmak için kullanılacak ortak bir dil olma yoluna gidiyor. İnternet’in ortak iletişim dili XML; iş dünyasının da elektronik ortamda kullandığı dil olma yolunda ilerliyor ama XML o kadar basit ve bir o kadar da geniş bir kavram ki; sadece iletişimin XML dili ile olacağını belirlemek yetmiyor. Elektronik ortamda aktarılacak her bir nesnenin (örneğin bir alım faturası, sigorta poliçesi veya iş başvuru formu) bu standart altında teker teker tanımlanması gerekiyor ve bu tanımlar üzerinde herkesin hemfikir olması gerekiyor.

XML açılımı Extensible Markup Language’dir. XML, elektronik ticaret, elektronik veri değişimi, tedarik zinciri bütünleştirmesi, veri yönetimi, akıllı arama motoru gibi bir çok alanda stratejik bir araç olarak kullanılacak basit ve esnek metin biçimi teknolojisidir, XML’in özellikleri veri yapılarını, içeriklerini ve kavramlarını platform, şirket ve dilden bağımsız bir yapıda temsiline imkan vermektedir. XML, uygulamalarımıza özel kendi işaretleme dilleri tanımlamamızı sağlayan bir meta dildir. XML tanımı basit sözdiziminden oluşur. Bir XML belgesi yaratıldığında, önceden tanımlanmış öğeler kullanmak yerine, kendi öğelerinizi yaratır ve bunlara istediğiniz adları verebilirsiniz. İşaretleme Dili adında geçen genişletilebilir sözcüğü bu nedenle vardır. XML’i kullanarak müzikteki farklı seslerden, veritabanlarına kadar herhangi bir türdeki belgeyi sanal olarak tanımlamak mümkündür.

1.1 İşaretleme Dillerinin Gelişimi

Basılı yayının gelişmesiyle yayıncıların yazılı metinlerin baskı makinalerinde farklı bir şekilde yayınlanması için hazırladıkları notlar ve özel semboller "Markup" olarak ifade edilmekteydi. Bu durum, metinin belirli kısımlarının özel bir anlam kazandırmak üzere işaretlenmesi işlemidir. Bu amaçla kullanılan işaretler, kurallar ve gramer kümesi "Markup Language" (işaretleme dili) şeklinde tanımlanır. Bu tip işaretleme yapılarını bir çok ortamda görebiliriz. Örneğin ASCII kodlama standardının içerdiği bir çok kontrol karakteri veri iletişimi için kullanılmaktadır. Kelime işlem programları bir metnin içerdiği kısımları, yazı tiplerini, font ve stillerini ayırmak için metin içine gömülü bir çok işaret yerleştirir. Programlama dilleri fonksiyonları, data yapılarını ve verileri ayırmak için bir takım semboller ya da işaretler kullanmaktadır. Bu tip bir Standard ayıraç, işaret ya da etiketler kümesi kullanmadan taşınabilir ve paylaşılabilir bir uygulama geliştirilebilmesi çok güçtür.

Metin ve belgelerin kolay bir şekilde taşınabilmesi, paylaşılabilmesi ve işlenebilmesi için ilk işaretleme dili olan GML (Genelleştirilmiş İşaretleme Dili – Generalized Markup Language), 1960 sonlarında IBM’de yapılan araştırma çalışmaları sonunda ortaya çıktı. GML daha sonra 1978’ele ANSl’de (American Natitional Standards Institute) oluşturulan bir grup tarafından geliştirilerek SGML (Standardized Generalized Markup Language – Standartlaştırılmış Genelleştirilmiş İşaretleme Dili) adı altında 1986 yılında ISO (The International Organization for Standardization) kurumunca uluslararası bir standard olarak kabul edildi. SGML bir metin ya da belge kümesinde kullanılan dilin gramer ve sözlük yapısını belirtmek için kullanılan bir dildir. SGML Amerikan hükümeti kuruluşlarında, havacılık ve otomobil gibi büyük endüstri kuruluşları ve basın endüstrisinde bir belgeleme standardı olarak kullanılmaktadır. SGML çok güçlü bir dil olmasına rağmen, son derece karmaşık yapısı ve yüksek uygulama geliştirme maliyeti bu dilin yaygın bir şekilde kullanımını engellemiştir.

Tim Berners – Lee ve Anders Berlung 1989 yılında internet ortamında belge paylaşımını kolaylaştırmak için web uygulamalarının temel öğelerinden biri olan HTML dilini geliştirdiler. HTML bir SGML uygulaması olarak geliştirildi. Diğer bir deyişle HTML dilinin yapısı SGML dilinde tanımlandı. HTML dili çok basit yapısı ile son derece başarılı oldu.. HTML dili bir belgenin içerdiği başlık, font, resim ve tablo gibi bilgileri bilgisayar ortamında standart bir şekilde görüntülemek ve biçimlendirmek için geliştirilmiş bir dildir. Belgenin istenen formatta sunulması "Tag" (Etiket) olarak ifade edilen işaretler ile sağlanmaktadır. Bu dilin geliştirilmesindeki temel amaç belgenin standart bir formatta görüntülenerek sunulmasıdır. Bu dilin yalnızca web tarayıcıları için sunum amaçlı olarak geliştirilmesi ve bugünkü web uygulamalarının karşılaştığı çeşitli kısıtlamalar XML dilinin geliştirilmesine yol açtı.

1996 yılında Word Wide Consortium, SGML güç ve esnekliğini içerecek basit bir işaretleme dili oluşturmak amacıyla XML dilini tasarlamaya başladı. Şubat 1998’de XML 1.0 bir standart olarak W3C tarafından yayınlandı. XML dili SGML dilinin bir çok özelliğini içeren basitleştirilmiş dildir. SGML dilinin bir alt kümesidir. XML SGML gibi bir meta dildir. Yani başka dillerin yapısını tanımlamakta kullanılan bir dildir.

1.2 Hiper Text İşaretleme Dili (HTML)

HTML, Tim Berners Lee tarafından CERN’de geliştirildi ve Mosaic tarayıcısı tarafından popüler hale getirildi. HTML dili bir belgenin formatlanması amacıyla daha önceden tanımlanmış bir etiket "Tag" kümesine sahiptir. Her bir etiket özel bir formatlama anlamı içerir.

Tablo: 1 Örnek HTML Kodu Tablosu

<P>
<b> Sn. Selim Akyokuş </b>
<br>
Barboros Cad. No: 11
<br>
Yıldız 80750, İSTANBUL
</p>

Buradaki <P> etiketi bir paragrafın başını göstermektedir. </P> ise paragrafın bitiş etiketidir. Tarayıcı bu etiketlere bakarak bu başlangıç ve bitiş etiketleri arasındaki metni bir paragraf olarak yorumlayarak, buna göre biçimlendirme işlemini gerçekleştirecektir. <b> ve </b> etiketleriyse bu iki etiket arasındaki metinin , "Bold" (Kalın) fontta basımını sağlayacaktır. <br> etiketi ise yeni bir satır başına geçilmesini ifade eden satır atlama etiketidir.

Şekil: 5 Tarayıcıda Biçimlendirilmiş HTML Belgesi

Bu örnekte görüldüğü gibi HTML dilindeki bir çok etiket yalnızca biçimlendirme ile ilgili tarayıcının kullandığı bir anlam ifade etmektedir. HTML in bu yapısı esnek, güçlü ve çok amaçlı bilgi sistemlerinin geliştirilmesini engellemektedir. HTML ‘in bu anlamda getirdiği bazı sınırlamalar şunlardır :

• HTML genişleyebilir bir dil değildir. HTML daha önceden tanımlanmış sabit bir etiket kümesi içermektedir. Bu etiket kümesini uygulamalara özgü kendimizin ekleyeceği yeni etiketlerle genişletmekteyiz.

• HTML yalnızca sunum amaçlıdır. HTML etiketlerinin bir çoğu tarayıcının metni yalnızca nasıl biçimlendirmesi ile ilgili bilgi içermektedir. Veri kopyalama, paylaşımı, iletişimi ve uygulama bütünleştirmesi gibi diğer ağ uygulamalarının gereksinimlerine cevap vermemektedir.

• HTML belgeleri genellikle direkt olarak yeniden kullanılamazlar. Örneğin, hava tahminleri hakkında bilgi veren bir sitedeki HTML belgesindeki sıcaklık ve hava tahminleri ile ilgili bilgileri kendi uygulamamızda kullandığımızı düşünelim. Kendi uygulamamız bu sayfanın yapısını inceleyerek bu bilgileri istediğiniz formata dönüştürsün. Hava tahmini sitesindeki en ufak bir değişiklik olması durumunda bizim uygulamamızı değiştirmemiz gerekecektir. Bunun temel nedeni bir HMTL belgesi içindeki bilgi içeriğiyle sunum yapısının birbirinden ayrılmamasıdır.

• HTML verilerinizin yalnızca bir görüntüsünü sağlar. Kullanıcı isteklerine bağlı olarak bir HTML belgesindeki bilgilerin farklı formatlarda görüntülenmesini istersek bu işlem HTML ortamında çok zor olacaktır. Bu işlemi gerçekleştirmek için çok fazla script kodu yazmamız gerekecektir.

• HTML verileri hiçbir anlamsal yapı bilgisi içermezler. Örneğin Şekil 5’de vermiş olduğumuz adres örneğinde metin içeriği hakkında hiç bir bilgi yoktur. Bu metne bakarak bir uygulamanın bu metindeki hangi verinin ad, soyad ya da posta kodu olduğunu anlaması zordur.

1.3 Genişletilebilir İşaretleme Dili XML’in Tanımı

XML, veri paylaşımı için tasarlanmış ve uygulama geliştiricileri tarafından benimsenmiş bir dildir. Dünyadaki uygulama geliştiricilerinin otorite olarak kabul ettiği ve www’deki birçok standardı belirleyen World Wide Web Consortium (W3C) tarafından tasarlanmış ve halen geliştirilmeye devam etmektedir. XML de HTML gibi işaretleme etiketlerini kullanan bir dildir. HTML ve XML arasındaki temel fark XML işaretleme etiketlerinin bilginin içeriğini tanımlamak için kullanılmasıdır.

XML, HTML gibi, SGML’in bir alt kümesidir. W3C organizasyonu tarafından bir standart olarak kabul edilen XML, SGML ile kıyaslandığında çok daha basit bir yapıya sahiptir ve XML’in özelliklerinin tanımlandığı W3C dokümanı sadece 26 sayfadan oluşmaktadır.

XML’in getirilerinden en önemlisi; veriye kendi kendini tanımlayabilir bir yapı kazandırmasıdır. XML verisi belirli tanımlama tabloları, farklı veri tanımlama araçları gibi unsurlara gerek duymaz çünkü verinin tanımı kendi içerisinde bulunmaktadır. XML, verinin sadece görüntülenmesinin yanında tamamı ile kullanılabilir kılınmasını sağlamaktadır. Bu özelliği ile XML, özellikle verinin işlenmesine yönelik iş uygulamaları için önemli bir avantaj sunmaktadır. Ayrıca kullanıcıların kendi taglarını oluşturma imkanına sahip olmaları, XML’in genişleyebilirliğinin önemli bir göstergesidir.

XML dokümanları, metin bazlı verilerden ses ve görüntü içeren çoklu ortam verilerine kadar bir çok farklı veri tipini içerebilmektedir. Bu veri tiplerinin birlikte bulunduğu veri depolarında, özellikle iş amaçlı veriler içerisinde etkin ve çok detaylı arama işlemlerini hızlı şekilde gerçekleştirmek XML sayesinde mümkün olacaktır.

Bunların dışında, XML’in en önemli özelliklerinden biri de W3C tarafından bir standart olarak kabul edilmesidir. Özellikle iş dünyasında, birbirleri ile işlem yapacak dolayısıyla veri değişimi gerçekleştirecek işletmelerin veya kurumların birbirleri ile aynı dili konuşmaları sadece standart bir dilin oluşması ile mümkün olacaktır. Aksi halde SGML’de görülen sorunlar ortaya çıkabilecektir. XML, genel yapısı ve özellikle dünyada çok yaygın kabul görmesinin yanı sıra standart olarak kabul edilmesi ile birlikte işletmelere çok daha verimli etkileşim imkanı verecektir.

XML’in belirli bir sahibi yoktur. XML, herkese açık bir kod olmasından dolayı belli bir lisans sahibi veya geliştiricisi olmadığından, herkesin kolaylıkla ve isteyerek kullanabileceği bir yapıya sahiptir. Kullanıcıya yakın yapısı ve kullanımının son derece kolay olması da geniş kabul görmesinde önemli rol oynayan faktörlerden birisidir.

Artan rekabet koşullarında yapılan yatırımın geri dönüşünün ve bundan da öncelikli, doğru yatırımın gerçekleştirilmesinin önemi son derece büyüktür. XML, bir çok avantaj ve yürütülmesi açısından EDI (Electronic Data Interchange – Elektronik Veri Değişimi) gibi çok karmaşık ve maliyeti yüksek sistemlere ihtiyaç duymadığından yapılan yatırımın çok daha etkin geri dönüşüne imkan vermektedir.

XML bir meta dildir. Meta-dil, dil yaratmaya yarayan dil anlamına gelmektedir. Diğer bir deyişle diğer yeni işaretleme dillerini tanımlamak için kullanılan bir dildir. Örneğin HTML, SGML’den türetilmiş bir anlamlandırma dilidir. Aynı şekilde XML’de temel olarak SGML’e dayanır. XML ile herhangi bir uygulama için bir XML belgesinin içinde bulunacak verinin içeriği ve içerdiği veri tiplerini tanımlayacak uygulamaya özel bir işaretleme dili tanımlayabilirsiniz. Veri hakkında bilgi veri hakkındaki bilgidir. XML etiketleri veri hakkındaki meta bilgiyi tanımlamaktadır. Aşağıdaki XML adres listesi belgesi örneğindeki etiketler adres içinde geçen veriler hakkında bilgi vermektedir.

Tablo: 2 Örnek XML Kodu Tablosu

<state>New York</state>
<zip>10011</zip>
<phone>
<voice>212-555-1818</voice>
<fax>212-555-1819</fax>
</phone>
<email>srosenberg@fruity.com</email>
<web>http://www.fruity.com/rosenberg</web>
<company>Rosenberg's Shoes & Glasses</company>
</contact>
</addressbook>
<?XML version="1.0"?>
<!DOCTYPE addressbook SYSTEM "AddressBook.dtd" [
<!ENTITY amp "&#38;">
<!ENTITY apos "'">
]>

<addressbook>
<!-- This is my good friend Frank. -->
<contact>
<name>Frank Rizzo</name>
<address>1212 W 304th Street</address>
<city>New York</city>
<state>New York</state>
<zip>10011</zip>
<phone>
<voice>212-555-1212</voice>
<fax>212-555-1213</fax>
</phone>
<email>frizzo@fruity.com</email>
<web>http://www.fruity.com/rizzo</web>
<company>Frank's Ratchet Service</company>
</contact>
<!-- This is my old college roommate Sol. -->
<contact>
<name>Sol Rosenberg</name>
<address>1162 E 412th Street</address>
<city>New York</city>

Başlangıç <contact> ve bitiş </contact> etiketleri arasındaki verilerin adres bilgisi olduğunu bildirmektedir. Bu belgenin içindeki başlangıç ve bitiş etiketlerine bakarak, bir uygulama bu bilgilerin ne gibi bilgi içerdiklerini kolay bir şekilde çıkarabilir. Örneğin <city> başlangıç ve </city> arasındaki ‘New York’ verisinin şehir bilgisi olduğu kolayca anlaşılabilir.

Bu belge örneğinde gördüğümüz gibi XML belgesi, içindeki verinin içeriğini tanımlayan etiketler içermektedir. Belgenin web tarayıcılarında nasıl formatlanacağı konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Belgenin formatlanması CSS veya XSL teknolojileri ile yapılabilir.

1. 3.1 Hiper Text İşaretleme Dili HTML ve Genişletilebilir İşaretleme Dili XML Arasında Örnek Üzerinde Bir Karşılaştırma

XML’in HTML’e göre üstünlükleri üzerine birçok farklı noktayı vurgulamak mümkündür. Bunlardan en önemlisi, XML’in, kullanıcıların belli taglarla sınırlı kalmasını zorunlu tutmayıp onlara kendi taglarını oluşturmalarına imkan vermesidir. Bunun yanında HTML’in sadece dokümanın görünüşüne yönelik kaygıları varken, XML ile dokümanın yapısının tanımlanması ve görünüm dışında kullanıma da yönelik yapılandırılması mümkündür.

Diğer bir farklılık da verinin tekrar kullanılabilirliği açısından ele alınmasıdır. Bir şirket, belli bir veriyi farklı platformlarda kullanmak amacı ile birden fazla formatta yayınlamak isteyebilir. Böyle bir durumda HTML, sadece bir tipte veri yapılandırması sunacağından ve bunu da görünüm üzerinde gerçekleştireceğinden çoklu format kullanımına imkan vermemektedir.

Aşağıda, HTML ve XML belgelerinde, içeriğin yapılandırılması örneklenmiştir.

Metin Formatı
YEŞİL YAĞMUR
gözlerine baktınız mı hiç uzun uzun
yeşil gözlü bir kızın
çayır çimen ferahlığı doluyor içinize

ve ipince ıslanıyorsunuz
sanki yeşil bir yağmur yağıyor usul usul üstünüze.....

Tablo: 3 İçeriğin HTML İçinde Yapılandırılması

HTML
<H1> YEŞİL YAĞMUR </H1>
<P> gözlerine baktınız mı hiç uzun uzun < /P>
<P> yeşil gözlü bir kızın </P>
<P> çayır çimen ferahlığı doluyor içinize </P>
<P> ve ipince ıslanıyorsunuz </P>
<P> sanki yeşil bir yağmur yağıyor usul usul üstünüze.....</P>

Tablo: 4 İçeriğin XML İçerisinde Yapılandırılması

XML
<POEM> <TITLE> YEŞİL YAĞMUR </TITLE>
<PART 1>
<LINE> gözlerine baktınız mı hiç uzun uzun </LINE>
<LINE> yeşil gözlü bir kızın </LINE>
<LINE> çayır çimen ferahlığı doluyor içinize </LINE>
<LINE> ve ipince ıslanıyorsunuz </LINE>
<LINE> sanki yeşil bir yağmur yağıyor usul usul üstünüze.....</LINE> </PART1>
</POEM>

Bu üç farklı formattan birincisi, yani metin formatı, şiirin kağıt üzerinde veya bir metin dosyasında görülen biçimidir. Herhangi bir özel formatlamaya ihtiyaç duymadan belli programlar üzerinden bu tür bir veriye ulaşmak kolaylıkla mümkündür.

HTML formatında ise kullanılan taglar yardımı ile metne bir görünüm formatı verilmiştir. Şiirin başlığının büyük puntolarla görünebilmesi için <H1> başlık tagı kullanılmıştır. Bu format ile şiir metni, bir tarayıcı üzerinde metin halindeki görüntüsü ile belirecektir.

XML formatında ise bu basit örnek dahi birçok unsuru sergilemektedir. Örneğin, bu verinin bir şiir olduğu POEM tagı ile ifade edilmiştir. Ayrıca bu metnin, şiirin birinci kıtası olduğu PART tagı ile belirlenmiştir. İçeriği tanımlayan ancak sunuma ait herhangi bir bilgiyi içermeyen bu XML dokümanı, sunum için herhangi bir platforma ve istenilen bir formatta XML’in alt unsurları kullanılarak gönderilebilir.

1.3.2 Genişletilebilir İşaretleme Dili XML’in Tasarım Amaçları

XML tasarlanırken düşünülen birçok düşünce var. W3C’nin birleşip ortaya çıkardığı 10 temel XML’in tasarım amacı şunlardır:

• XML internet üzerinde çalışabilmelidir.
• XML neredeyse tüm uygulamalar tarafından desteklenmelidir.
• XML SGML ile uyumlu olmalıdır.
• XML üreten programlar oldukça kolay olmalıdır.
• XML’de opsiyonel özellikler minimum olmalı veya hiç olmamalıdır.
• XML dokümanları okunabilir ve açık olmalıdır.
• XML tasarımı tek bir firma bu işi ele almadan acilen hazırlanmalıdır.
• XML tasarımı biçimlendirilmiş ve kısa olmalıdır.
• XML dokümanlarının yaratılması çok kolay olmalıdır.
• XML dokümanlarında anlam belirsizlikleri olmamalıdır.

XML dokümanları verilen tag isimleri ile kendini tanımlayabilir olmalıdır. Örneğin: <okuladi>ODTU</okuladi>

XML dokümanları 2 kritere uymalıdır; iyi – oluşturulmuş (well-formed) ve geçerli (valid). İyi – oluşturulmuş Doküman

Bir XML dokümanının iyi-oluşturulmuş olması için aşağıdaki temel kurallara uyması gereklidir:

• HTML ve SGML gibi XML de büyüktür (>) ve küçüktür (<) karakterlerini ayıraçlar olarak kullanır.
• Bu karakterlerle tag dediğimiz yapılar oluşturulur ve bunlar açıldığı zaman kapatılmalıdır. Tek istisna boş elemandır (değeri olmayan eleman). Bu durumlarda açma ve kapama tagi aynı olabilir. Örneğin: <okuladi/> dediğimizde okuladi diye bir tag açmış oluruz ama içinde herhangi bir değer bulunmaz.
• Taglerin eklentileri çift-tırnak içine alınmalıdır. HTML bu açıdan esnektir, fakat XML bunu yapmanıza izin vermez. Örneğin HTML’de <font size=3> yazılabilir, ama XML’de 3 çift-tırnak içine alınmalıdır. <font size="3">
• Elemanlar aynı HTML’de olduğu gibi iç-içe düzgün bir şekilde tanımlanmalıdır. Her XML dokümanı bir kök elemanına sahiptir ve diğer tüm elemanlar onun çocukları (Child) olarak anılırlar.

Tablo: 5 XML’de Kök Eleman Gösterimi

<universite> <universiteadi>ODTU</universiteadi> <universitesehiri>Ankara</universitesehiri> </universite>

• XML’deki elemanlar büyük-küçük harf ayırt eder. <universite> ile <UNIVERSITE> iki ayrı elemandır. Bu yönüyle de HTML’den farklıdır.

Geçerli Doküman: Geçerli bir doküman kendi DTD’si (Doküman Tip Tanımı – Document Type Definition) veya şemasında (schema) tanımlanmış kurallara uyan dokümandır. DTD’ler ve şemalar, XML dokümanının her elemanının neler kapsayabileceğini ve o dokümanın organizasyonel yapısını belirler.

Kaynakça:

1"XML'e Başlarken", http://www.softwareag.com/turkiye/XML_kutuphanesi/XML_Baslarken.htm (Erişim:02.05.2002)
2 "Türkiye'de Özel Sektör XML'e yakınlaşmalı", http://www.infomag.com.tr/bilgi_teknolojileri_alt.asp, (Erişim: 06.04.2002)
3 Selim Akyokuş, XML ve XML Uygulamalarına Giriş, İstanbul, DBR yay, 2002, s.6
4 Micheal Young, Adım Adım XML, Ankara, Arkadaş Yay, s.7
5 Akyokuş, s.6
6 Akyokuş, s.7
7 Adem Karahoca, HTML ile İnternet Sayfalarını Hazırlama Sanatına Giriş, İstanbul, Beta Yay, 2000, s.8
8 Akyokuş, s.8-9
9 Serkan Şahinoğlu, "XML ile Veri Paylaşmak", http://www.superalan.net/is/suxx/XML/bolum1.htm (Erişim:05.07.2002)
10 Infomag, Xml, Yeni Ekoniminin Yeni Standardı, İstanbul , Software AG Yayını, 2002, s.7
11 "Veri Teknolojileri ve GelişimSüreci",http://www.softwareag.com/turkiye/XML_Kutuphanesi/InfoMag_Insert_Detay.htm (Erişim: 01.07.2002)
12 "XML'e Giriş", http://www.programcilik.com/program/XML/XML_1.html (Erişim: 26.06.2002)
13 Akyokuş, s.6
15 Infomag, s.8 Infomag, s.8
1 6 "Veri Teknolojileri ve Gelişim Süreci",
17 http://www.softwareag.com/turkiye/XML_Kutuphanesi/InfoMag_Insert_Detay.htm (Erişim: 01.07.2002)
18 Mehmet Nuri Çankaya, "XML'in Gelişimi", http://www.aspnedir.com/makaleler_icerik.asp?id=119 (Erişim: 27.05.2002) 19 Infomag, s.9