Google Chrome ve Browser Savaşları
Son 6 saattir Google Chrome’u test ediyorum çeşitli sitelerde ve çeşitli özellikleriyle. Elbette ki Beta olması, yeni duyurulmuş olması ve kodlarının geliştiricilere açık olması hasebiyle, henüz diğer tarayıcılar gibi oturmuş bir tarayıcı beklemek biraz da insafsızlık olacaktır.
Ancak, yine de Firefox’un ve Opera’nın zımnen yaptıkları geleceği varsa göreceği de var açıklamalarıyla, arkasındaki Google gücünün yarattığı endişeyi gözler önüne sermesi bakımından, bunun yanında Browser Wars (Browser Savaşları) için yeni bir rakip olması bakımından, önemli bir gelişmedir Google Chrome’un piyasaya çıkışı.
Fotograf Kaynağı: Gizmodo.com
Nitekim, tarayıcılarla (ve özelde internetle/bilgisayarla) haşır neşir olanları heyecanlandırmıştır. Ancak, en azından şimdilik bu heyecan epeyce boşa çıkıyor, en azından benim gözümde.
Evvela, tasarım olarak epeyce sade bir arayüze sahip ve Firefox’a göre daha estetik. Ancak, neredeyse bütün tasarımını Opera’nın zamanında yaptığı ve Firefox kullanıcılarının eklenti olarak hallettikleri birçok özelliği bünyesine almış. Bu konuda da Opera’nın yakınlarından bile geçmiyor.
Speed Dial (Hızlı Başlat) özelliğini Chrome için En çok ziyaret edilenler şeklinde görüyoruz ve bu konuda Opera’nın gerisinde çünkü Opera’da o kısım gayet özelleştirilebilir durumda. Refresh edilebiliyor ve sayıları speeddial.ini dosyasından
[size] rows=4 columns=4
komutlarında yapılacak değişiklikle çoğaltılabiliyor. Örneğin Columns (sütun) sayısını 5 yaparsak 5 tane sütunla karşılaşırız. Bu konu fazla uzayacağından ötürü, tartışılması gereken iki browser varsa onlar da Opera ve Firefox olduğundan ötürü, bu konuyu kısa keselim.
Bu kısım çok önemli:
Chrome’un en kötü özelliği, açılan her yeni sekmeyi (New Tab) ayrı bir exe dosyası yani ayrı bir program olarak algılaması. Bu da 6 pencereden sonra artık yavaş yavaş Chrome’un şişmesine ve işlemlere cevap vermemesine neden oluyor. Bu, Beta sürüm ile affedilebilecek bir şey değil ve bu bir çeşit kusurdur. Elbette ki ayrı bir Tab’ı ya da Pencere’yi yeni bir programmış gibi(exe olarak) görmesi belirli bir hız kazandıracaktır, bu aşikar ancak henüz ne bir eklentisi ne de başka özelliği olan Chrome için, böylesi bir sistemle gitmek, ilerisi için beni epeyce karamsar yaptı. Opera’da yaklaşık 300 pencereye kadar farklı sayfayı bizzat açmış ve hepsinde tek tek rahat bir şekilde işlem yapmış birisi olarak, 5 tab’dan sonra şişen bir browser’a henüz geçilemeyeceği kanaatindeyim.
Bunun yanında Opera’nın devrim niteliğindeki özelliği Profile Guided Optimization olayından hiç bahis açılmamış ki artık browser yapıp da bunu ciddiye almamak doğrusu pek de ciddi bir iş değil.
Bunun yanında v8 Javascript Engine kullanıyor olması da, Firefox’un Javascript motoru Tracemonkey ile sağlam şekilde kapışacağa benziyor.
Bir metni seçerken, kenarındakilerle birlikte (yani bütün bir class’ı) seçiyor olması, Chrome’u Safari’nin XP için ilk günlerini andırır nitelikte başarısız.
Bununla birlikte, artık browser dediğimiz şey eklentileriyle var, bir browser’ı işlevsel kılan sadece hızı değil. Firefox, bu konuda tartışmasız tek lider ve Opera gibi ensef bir tarayıcı dahi Widget (Opera’nın eklentileri) konusunda yerlerde sürünüyor. Daha yakın zamanda Geliştirici Araçları gibi bir özellik eklenebildi Opera’nın kendisine. Oysa Firefox bu konuda bağımlılık yapabilecek düzeyde enfes eklentilere sahip.
Google Chrome’da ise henüz böylesi bir şeyden söz etmek mümkün değil şimdilik. Bu yüzden profesyonel kullanıcılar için bence sadece ileride değişebileceğinden ve Browser Savaşları’nda (Browser Wars) yeni bir cephe açacağından başka bir umut vaat etmiyor. Ancak, şimdiden birkaç Theme çalışması da yapılmamış değil, bu da güzel bir gelişmedir.
Google Chrome için birkaç arayüze şuradan ve şuradan ulaşabilirsiniz.
Chrome’un kullandığı v8 Javascript Engine hakkında bilgilere şuradan ve şuradan ulaşabilirsiniz.
Firefox’un kullandığı Javascript motorunu karşılaştırma için şurayı inceleyebilirsiniz.
Browser Wars hakkında önemli yazılara şuradan ve şuradan bakılabilir.
Nasıl add ons (eklenti vs) yapılacağına dair kısa bir yazıya da şuradan ulaşabilirsiniz.
Son olarak geliştiriciler için kaynak koduna şuradan ulaşılabilir.
Şu sıralar internette karşılaşılacak olan browser hız testleri, bence pek bir şey ifade etmiyor çünkü kullanıcı için Internet Explorer 6’dan, kullanıcıya daha fazla bir şey sunmuyor. Bu, elbette ki biraz daha ileri düzey browser ihtiyaçları olanlar için. Yoksa, zaten yazıda Internet Explorer’a, Safari’ye ve diğerlerine değinmeye bile gerek görmüyorum. beta hâliyle Chrome, Internet Explorer’ın türevlerine göre (ki şu anda IE 8 Beta 2 kullanıyorum) göre kat kat ileridedir.
Sözün özü, Opera ya da Firefox varken, şimdilik maalesef hiçbir şey ifade etmeyen bir tarayıcı olmakla birlikte, yine de iyi bir haberdir Chrome.
Yorumlar
Her tab için farklı işlem yürütmesinin tek iyi yanı bir sekme çaktığında sadece onu sona erdirebilmenizdir herhalde. Ertuğrulun da dediği gibi Mouse Wheel a tıklayıp sürükleme yapamıyoruz..
Şimdiye kadar bulabildiğim tek (+) örneğin bir flash uygulaması kastırdığında sadece ona son verebiliyor olmanız. Gerçi bu Firefox da da betiğe son vermek şeklinde olabilir…
Chrome’un en kötü özelliği, açılan her yeni sekmeyi (New Tab) ayrı bir exe dosyası yani ayrı bir program olarak algılaması.
Chrome’un en önemli özelliği ve mevcut browserlardan en büyük farkı tam da bu özelliği.
Google Chrome, üç önemli tespitten yola çıkıyor:
1-) Bir browser eğer çökmüşse (browser crash) bunun sorumlusu genellikle plug-in dir. O halde, plug-in kaynaklı çökmelere ünik ve kararlı bir çözüm bulalım.
( Ah burada Flash ve Firefox çökmeleri arasında öyle bir ilişki kurmuşlar ki, bozuldum yani: "Flash is in the callstack of a nontrivial percentage of Firefox crashes.")
Bulmuşlar. Gerçekten ünik bir plug-in mimarisi geliştirerek, plug-ini -bir nevi- işletim sistemi bağımsız bir yapı içerisine almışlar. Karmaşık bir mantığı var. sadece şu linki vermekle yetineyim:Chrome plug-in mimarisi
2-) Bir browser çöktüğünde render motoru (WebKit görünüm motoru diyelim)hayatta kalmaya (çalışmaya) devam etmelidir. O halde bu motorun nasıl hayatta kalacağını araştıralım ve bu soruna ünik ve kararlı bir çözüm bulalım.
Firefox’tan aşina olduğumuz "crash recovery" ye benzer, ama ondan çok daha güçlü bir yapı geliştirmişler:Multi-process Architecture. Task manager da birden fazla Chrome "instance" görmenizin nedeni de zaten bu. Bu meretin de karmaşık bir yapısı var ve sadece link vermekle yetineceğim:Chrome Multi-process Architecture
3-) Kullanıcı istediğinde ziyaret ettiği sitelerin bilgilerinin bilgisayarına kaydedilmesini engelleyebilmelidir.
Bunu da yapmışlar. "Incognito mode" özelliği ile herhangi bir siteye yaptığınız girişin kayıtlarının "tarayıcı geçmişi" ne kaydedilmesini engelleyebiliyorsunuz. Microsoft’un IE 8 betasıyla ve büyük tantanayla duyurduğu özelliğin tıpkısının aynısı. Bu özellikle ilgili detaylı bilgi de şu linkte:Google Chrome incognito mode
Chrome’un her yenidoğan gibi, kimi sorunları da var. şu adreste yaklaşık bin adet bug girişi yapılmış:google code Chromium issues
Ertuğrul Bey’in mouse top diye tarif ettiği "mouse middle button" sıkıntısı da bu linkte bildirilmiş ve hala untriaged düzeyinde (untriaged? "dermansız dert" diye çevirmekte fayda var:)
Şu linkte de bir "chrome open source değildir- hayır efendim, ne münasebet, bal gibi de open dır source dur" tartışması olmuş ki evlere şenlik:)link:Chromium is (at this point) bull(shit). Thank you. (pkast…@chromium.org mahlaslı chromium proje sorumlusunun open source chrome ile ilgili savunusunu okuyunca (Comment 13) open source ile free software ("bedava bira" diyesim geldi bir an) arasındaki farkı bir kez daha idrak edeceksiniz..)
mmistanbul’un Chrome ile yaşadığı kan uyuşmazlığının da çözümü belki şu adrestedir:Chrome web geliştiriciler için SSS
İncelemekte ve önerileri gözden geçirmekte fayda var.
Bence Chrome IE’nin popülerliğini çökertmek için çıkarıldı :) MSN listemde internet dünyasıyla alakası olmayanlar, interneti explorer sananlar şimdi bana Chrome’un explorerdan ne kadar iyi olduğunu anlatıyorlar :)
Gözlerim yaşardı bu durumdan dolayı. Tabi FireFox ne düşünüyor bu konu hakkında bilemiyorum…
Bence firefox bu durumu pek takmıyor. Nasıl Opera gibi kendini sağlama aldıysa bu konu bir süre daha idare edecektir. Yanlız İe popüleriğini bitirmek konusunda aynı fikirdeyim. İnsanlar için hız artık herşeyden önce geliyor. Eğer biraz hızlı olduğunu hissederlerse durum tamam oluyor.
" Chrome’un en kötü özelliği, açılan her yeni sekmeyi (New Tab) ayrı bir exe dosyası yani ayrı bir program olarak algılaması. " Chrome’un en önemli özelliği ve mevcut browserlardan en büyük farkı tam da bu özelliği. Google Chrome, üç önemli tespitten yola çıkıyor: 1-) Bir browser eğer çökmüşse (browser crash) bunun sorumlusu genellikle plug-in dir.
Doğrusu, ilk yazıda belirttiğim gibi Chrome bir şans, gerçekten bir şans. Oysa şimdilik murphy bir tarayıcıdan başkası değil.
Chrome’un açılan her yeni sekmeyi ayrı bir exe dosyası yani ayrı bir program olarak algılaması elbette ki yeni bir bakış açıcı olmakla birlikte, PC’nin performansından çalması da cabası. Evet bu iyi bir fikir ancak işlevsellik yönünden şu anda rezalet durumda. Bahsettiğim gibi, kurarsınız Opera ve denersiniz 300 tane tab’da çalışmayı. Bendeki makina ile eşit bir makinada çökerse, o zaman bunun üzerine konuşabiliriz. Yani, illa ki çömede eklentiler sorun teşkil ediyor diye bir şey olamaz. Hiç eklentisi kurulmayan Firefox da epeyce şişen bir browser. Opera’da zaten eklenti namına maalesef hiçbir şey yok. Birkaç tane çok kötü Widget dışında Opera’nın mükemmel bir tarayıcı olamamasının tek eksik sebebi budur zaten. Bu, benim çeşitli testlere (acit testleri vs) dayanarak değil, uzun zamandır her yeni sürümü çeşitli şekillerle/şekillerde deneyerek oluşturduğum bir veri. Yoksa, ayrı bir platrofmda ya da makinada başka sonuç vermesi elbette ki mümnük. Bu çökme konusunda ilk önceleri Firefox 3 dahi çokça eleştiri alıyordu ancak bunun Firebug gibi sağlam eklentilerden kaynaklı olabileceği anlaşıldı. Demek istediğim, doğrusu bir teknolojik yenilik, devrim niteliğinde bir şey getirse bile (aynı program içerisindeki farklı tab’ları ayrı birer program olarak görmek gibi) o teknoloji eğer işlevsel değilse, daha üzerinde düşünülecek epeyce şey var demektir. Bununla birlikte, şu an için Chrome bu konuda epeyce âtıl bir tarayıcı. Standart biçimde en az 10 tane, maksimum 150 tane (imaj ararken özellikle Flickr ve Deviantart’ta mesela bu kadar tab açtığım vâkidir) tab’la çalışan birisi (misal ben) Chrome hiçbir şey ifade etmiyor. Ancak, bir veya en fazla iki tab’la iş görecekler için, şimdilik kullanılabilir.
(Olabildiğince ingilizce kavramlardan kaçarak Türkçe yazıyorum) İnternetten aldığı bazı dosyalarla bilgisayara kurulan Chrome’un bilgisayara ne kurduğu belli değil. Google Update adlı bir programcığı bilgisayara yerleştirmiş ve arka planda sinsice çalıştırıyor Chrome. Bu, bir iyi niyet göstergesi değildir. Microsoft’un bunu almak zorundasan bunu da alacaksın şark kurnazlığı gibi bir nefret sebebidir.
Bununla birlikte, kullanıcıların çoğunun bilgilerinin depolandığından haberinin bile olmamasını geçtim, bunu kapatmak bile ayrı bir ilgi ister. Ancak, ben bunu belirttiğim zaman Google yaptığı kurnazlıktan henüz geri adım atmamıştı. Sonra açıklama yapmışlar. Şuradan okuyabilirsiniz detayları. Olabildiğince karmaşık kavramlardan kaçarak yazıyorum, anlaşılıyordur umarım.
İçerisine Flash gömülü 6 tane tab ile çalışmaya kalkarsanız garantili bir biçimde çökecektir Chrome. Ya da birkaç tab açıkken adres çubuğuna sağ tıklamayla kendisini salıveren bir browser. Ancak, bunca acımasız olmak durumunda da değilim çünkü henüz yeni bir tarayıcı, beta olduğu söyleniyor ancak görünen o ki, Google Chrome henüz Alfa seviyesinde bile değil. Ama yine de Opera ve Firefox’taki kronik bazı sorunların daha çabuk çözümü için ideal gözüküyor. Sırf bu açıdan bile gelişi güzel olmuştur. Yoksa, Firefox’un ve Opera’nın (piyasda adam gibi 3. bir tarayıcı vardı da biz mi kullanmadık) şahane özelliklerine menakıpname yazmak yüzyıllar sürebilir.
Bu yüzden, gelişmeleri hep birlikte izlemek, zaten bu işlerle uğraşanların zevkle yaptığı bir şey olacaktır. Ben de izleyeceğim zevkle.
@Adnan ER Yüz çiçeğin açmasını, yüz fikrin yarışmasını yaşam düsturu edindim. Tarayıcılar konusunda ortodoks bir tutumum yok. Bu konuda tamamen faydacı bir tutum içerisinde olduğumu ve bir fanatiği olduğunuzu sevinerek gördüğüm Opera konusundaki fikrimi de daha önce şurada belirttim:Firefox mu Internet Explorer mi?
Doğal olarak, bir Chrome savunucusu da değilim.
Ancak, bir yazılım, ilgili olduğu alana yeni bir bakış açısı ve teknolojik üstünlük getirmişse, bunun da hakkını vermekte tereddüt etmemek lazım.
Plug-in kaynaklı browser çökmelerinin tüm tarayıcı çökmelerine olan oranı, benim değil, Google’ın tespit ettiği bir oran. Ayrıca, bizzat Mozilla, bir önceki yorumumdaki Flash ile ilgili cümle ile, Google’ın bu tespitini doğrulayan teknik bir tespitte bulunuyor.
Şu halde, hem Google hem de Mozilla plug-inlerin browser çökertmeye en yatkın işletim sistemi bağımlı kaynaklar oldukları hususunda hemfikirler.
Eh, aksini kanıtlayan bir veri yoksa, ben de hemfikirim.
Bir oturumda 300 Tab, kabul edersinizki ekstern bir test verisi. Denemedim, ama siz çöktüğünü söylüyorsanız, çökmüştür. Fakat tecrübem, bu ekstern durumla ilgili tespitin, bu ölçekte bir yazılım için, bir bug olarak tanımlanamayacağı yönündedir. Bu tarz bir testi, bir bug arayışından ziyade, sistem ve yazılım kaynaklarını üst limitlerine dek zorlayan bir Benchmark girişimi olarak görmekte fayda var.
Ayrıca, her açıdan geçerli bir tespit de olmayabilir. PC tabanlı sistemleri, kaynak ve kapasite açısından binlerce farklı yapıda kurmak mümkün.
Mesela 6 adet flash içeren ayrı tab’ın Chrome’u çökerttiği tespitiniz benim sistemimde geçersiz oldu. 20 civarı tümüyle flash içeren www tab’ı açmama rağmen, yazılım çökmedi. Üstelik, mütevazi sayılabilecek bir PC kullanıyorum. Chrome’un beni heyecanlandıran iki özelliği var. Biri Plug-in ile işletim sisteminin ilişkilerini yeniden düzenleyen yapı, diğeri ise WebKit’i Multi-process yapısı içerisinde konumlandırmış olmaları.
Muadillerinde olmayan iki yeni yaklaşım.
Ama kabul ederim, belki bu yeni yaklaşımlar, beklenmedik yan etkilerde bulunur, bir şeyi düzeltmeye çalışırken başka bir şeyi bozar. Bu olabilir. Yine de makul düşünelim, açık kaynaktan beslenen çoğu tarayıcı WebKit temelli ise ve Google WebKit için diğerlerinde olmayan yeni bir yaklaşım getirmişse, bu yaklaşımın diğer tarayıcılar üzerinde de kimi etkileri olacaktır.
Bu etkileri görmek için yeni versiyonları beklemekte fayda var.
Ayrıca, Anna Karina ile Opera arasında kurduğunuz ilişkiyi sonuna dek desteklerim. Bu konuda ortodoks olmaktan zevk duyarım.:)
Şuna bir bakalım topluca :)
google yaparsa mükemmelini yapar diye düşünüyorduk ki Avi Raff adlı uzman kişilik tarayıcının ciddi bir güvenlik açığı olduğunu ortaya çıkardı. yayımlandığı ilk günden tarayıcı pazarının %1’ini ele geçiren chrome’un güvenlik açıkları ve detaylarını öğrenmek için buyrun
evet arkadaşlar benim de dediğim gibi beta yayınına bile böyle aksaklıkla açığa çıkmamalı :/ özellikle google biraz daha bekleyip daha iyisini çıkarabilirdi…
performans düşmanı olmasına rağmen, uçuyor kerata, epeyce hızlı. hatta, salise farkıyla opera’dan bile hızlı.
@Ertuğrul bu beta sayılmaz ki alfa bile deil =)
size tamamen katılıyorum yanlız google böyle bir başlık atmış o yüzden öyle yazdım;
Yeni! Chrome’u (BETA) indir – Google’dan yeni internet tarayıcısı
Mozilla geliştiricilerinin üzerinde çalıştığı TraceMonkey (javascript derleyicisi – yakın bir zamanda bir firefox güncellemesi ile dağıtılacak, FF 3.1 alpha 2 Shiretoko dağıtımda ama, TM dahil edilmedi), Chrome’un javascript derleyicisi V8’den daha hızlı imiş:
TraceMonkey (Firefox JS Interpreter) Faster Than V8 (Chrome JS Interpreter)
ben test ettim onayladım. Gayet hızlı gibi.
Shiretoko Alpha 2‘yi kurdum ve denedim. Gerçekten de hızlı. Şu an için eklentilerden sadece Adblock Plus‘ı tanıyor, diğerleri uyumlu değil. Güvenlik konusunda ne gibi açıkları var, ne tür bug’lar içeriyor henüz bir veriye sahip değilim. Velakin, MMistanbul‘da şimdilik herhangi bir sorunla karşılaşmadım.
Google biraz Microsoft’a her dalda rakip olmalıyımın etkisiyle hareket ediyor sanırım.. Ama bunun faydasını kullanıcılar görecek.. Windows daha iyisini, daha compatible olanını yapmaya uğraşacak (bknz IE8), pazar kaygısı olacak.. Bir de Google’ın temiz ve akıcı metodolojisini de göz önüne alırsak çok da başarısız değil.. Tabii henüz yeni doğan bir çocuk olarak FF3‘ün önüne geçemez, özellikle developer’lar için.. (Code Inspector pek de başarılı değil) Ama ev kullanıcıları için kesinlikle birebir.. ne IE sorunsalları ne Firefox’un complex yapısı, temiz bir arayüzle ve hızlı işleyişiyle Google son kullanıcıları vuracak.. Tabii onların haberi olursa :) -ki TR’de hele çok zor-
@Zehra Doruk
Ukalalık etmek istemem ama ufak bir düzeltme
Interpreter: Yorumlayıcı Compiler Derleyici
Greasemetal adıyla Greasemonkey tarzı bir eklentisi de duyurulmuş.
http://greasemetal.31tools.com/
yukarıdaki adresten indirilip denenebilir. Bittabii ki beta olduğu için henüz hiçbir şey kesin değil ama nefis bir haber.
aynen katılıyorum. google nin hemen işlerini bitirip böyle bir atılım hızında olmaması gerekirdi. dikkat edeniniz var mı mause top una da elveda diyin…