Studio 8 paketinin ve hatta Macromedia’nın son 5 yıldaki yükselişinde önemli rol oynayan Flash, son sürümü ile uygulamalardaki görsel şöleni arttırarak tasarımcı ve geliştiricilerin dertlerine derman oluyor.Flash 5 döneminde vektör animasyonların az yer kaplaması, butonlara ses eklenebilmesi, mouse’un etrafında daireler uçurmak son derece önemliydi; bugünse söz konusu öğelerin yerinde kullanımı, üretim ve güncelleme zamanları, dinamik veri alışverişi daha önemli kavramlar haline gelmiştir.

MX 2004 ile birlikte Flash, Actionscript 2.0 Nesne Yönelimli (Object Oriented) programlama, flv video desteği, yeni komponent mimarisi, genişletilebilirlik özellikleri sayesinde halen tasarımcı ve uygulama geliştiricilerin pek çok alanda kendilerini ifade edebildiği bir araç olmuştur.

Bütün bu olumlu gelişmelere rağmen özellikle uygulamalarrın performansı ve üretim hızı açısından MX 2004 artan multimedia beklentilerini karşılamakta sıkıntılara düşmüştür.

Flash 8, eksik kalan taşları yerine koyma görevini üstlenerek, aşağıdaki yepyeni özellikleri kullanıcıların hizmetine sunmuştur.

Flash Player 8

Ürünün özelliklerini anlatmaya Flash Player ile başlamamın nedeni, Flash Player 8’in performansının hissedilir derecede arttırılmış olması. Bu performans artışınıdaki en büyük pay Garbage Collection denilen, kullanılmayan değerlerin hafızadan atılması özelliğine verilmeli. Ek olarak Bitmap Caching’in de pastadaki performans arttırıcı payı küçümsenemez.

Geçtiğimiz yıllarda birçok geliştirici, özellikle performans problemlerinden dolayı java applet’lerine geri dönmüş ya da processing ‘e yönelmişti. Deneysel çalışmalar yapanlar, parçacıklarla ilgilenenler ve yüzden fazla movieclip ile dans etmek isteyenler, tekrar flash’a yönelebilirler :)

Bitmap Caching: Vektör nesnelerin bitmap verisine çevrilmesi.

Vektör nesneler birçok koordinat verisinden oluşan , dosya boyutunda az fakat bilgisayarın belleğinde ve işlemcisinde geniş yer kaplayan (yükte hafif paha da ağır :) nesnelerdir. Bitmap Caching, bu nesneleri gerçek zamanlı olarak bitmap verisine dönüştürür, ve yer değiştiren her nesneyi tekrar tekrar çizmek yerine bu dönüştürülmüş veriyi kullanır.

Filtreler

Filtreler, ışık ve gölgelendirme için açılan grafik editör programları, import ve optimizasyon süreçlerini kısaltan hatta bitiren bir özellik olarak çıkıyor karşımıza. Flash Properties panelinden veya Actionscript ile kontrol edilebilen bu filtreler şunlar: DropShadow, Blur, Glow, Bevel, Gradient Glow, Gradient Bevel, AdjustColor .

Blend Modes Gelişmiş grafik işleme programlarından alışkın ve belkide tutkun olduğumuz Darken, Multiply, Lighten, Screen, Overlay, Hard Light, Add, Subtract, Difference, Invert, Alpha ve Erase özellikleri tıpkı filtreler gibi properties panelinden ve Actionscript tarafından uygulanabilmekte.

Blend: Nesnelerin üst üste geldiğinde birbirlerine göre renk, saydamlık, doyum ve doku değiştirmesi durumu

Text Rendering

Daha net metin görüntüleri için geliştirilmiş FlashType özelliği sayesinde, metin alanları eski blurlu havasından kurtulmuş. Ayarlanabilir Custom Anti-Alias özelliği ile, kalınlık ve keskinlik parametreleri değiştirilerek daha keskin metin görüntüleri elde edebilmek mümkün.

Yukarıdaki örneği yerinde gömek için LumunicBox ‘ı ziyaret ediniz.

Custom Easing

Giderek artan veya giderek azalan bir hareket elde etmek için kullanılan Ease In ve Ease Out özelliği daha da geliştirilmiş. Animasyon süresince hareketin artıp azalarak devam etmesi tek bir tween üzerinden kontrol edilebiliyor.

Eskiden daha çok Actionscript kullanılarak verilen bu gerçekçi hareketler artık properties panelinden rahatlıkla yapılabiliyor.

Aşağıdaki kaynak dosyası bulunan örneğin arka planındaki eğri Custom Easing panelinden screenshot olarak alınmıştır. Animasyon bu eğride belirtildiği şekilde hareket eder.

Kaynak : customeasingblur.fla

Video

On2 VP6 codec sayesinde video görüntü kalitesi oldukça arttırılmış. Ayrıca videonun belirli zamanlarında istenilen olayları gerçekleştirebilmek için de cue point ler kullanılmış.

Alpha Channel Video özelliği ise videoların çerçevelerinden kurtulmamızı sağlıyor. Bu da sinema tv de sıklıkla kullanılan blue box teknolojisini flash ortamına taşınabileceği anlamına geliyor. Yani yürüyen bant üzerinde koşan bir adam videosunun arka planına başka bir video, bitmap veya animasyon yerleştirilebiliyor.

Video import etmek ve o video’u konrol edecek Video Playback komponentini özelleştirmek de oldukça pratik hale getirilmiş.

Mobil Uygulamalar

Cep telefonları ve mobil cihazlar için üretilmiş Flash Player Lite için içerik hazırlamayı kolaylaştıran Mobil Cihaz emülatörü, hazırladığınız mobil uygulamayı birçok farklı cihaz üzerinde görerek test edebilmenizi sağlıyor.

Şimdilik Flash 4 scriptleri ve Flash 5 objeleri ile sınırlı olan Flash Lite, bizlere çok platformlu mobil uygulamaların kapısını açacağa benziyor.

Japonya, Amerika ve bazı Avrupa ülkelerinde telefon üreticileri tarafından telefonlara yüklenmiş olarak gelen Flash Player Lite , 10$ karşılığında telefonunuzun IMEI numarasına göre derlenip size gönderiliyor.

File Upload

Web uygulamalarında sıkça kullanılan browse penceresi artık flash içerisinden çağırılabiliyor. Bu yeni özellik sayesinde bilgisayarınızdaki bir dosyayı uygulama üzerinden server’a upload edebiliyorsunuz.

SWF Metadata

Document Properties paneline eklenen bu özellik swf dosyalarına arama motorlarına arkadaş title ve description girebilmenizi sağlıyor. Swf içerinde RDF formatında saklanan bu verilere arama motorları kolayca ulaşabiliyor, dolayısı ile flash sitelerin indexlenmemesi durumu biraz da olsa hafifletilmiş.

External API

Swf dosyası ile o dosyanın içerisinde bulunduğu platrofm (html, projector) arasında iletişimi kolaylaştıran yeni bir arabirim.

FScommand’ın yerini alan bu arabirim FScommand’dan farklı olarak birçok farklı browser’da çalıştırılabiliyor.

Bütün bunların yanında çizgilere gradient verebilme, köşeli çizgiler üretebilme, object mode drawing, gradient çeşitlemeleri, library panelinin tek parçadan oluşması gibi birçok özellikte Flash tasarımcı ve geliştiriciler tarafından keşfedilmeyi bekliyor.

Örnek dosyaları indirmek için tıklayınız.

Kaynaklar :

http://www.franto.com/blog2/collected-links-to-maelstrom-examples – Birçok Flash 8 çalışmasına linklerle dolu bir sayfa.

http://www.macromedia.com/software/flash/flashpro/

Yazar Hakkında

İnan Ölçer 1999 da Başkent Üniversitesi Biyomedikal Cihaz Teknolojisi bölümünü bitirdikten sonra 1.5 yıl kadar mesleğini yapmış, fakat bir bilgisayar fuarında gezerken Commodore 64’ünü hatırlayıp hobi olarak yürüttüğü Photoshop, ve html çalışmalarını meslek edinmeye karar vermiştir.

2001 – 2005 yılları arasında Pleksus Bilişim Teknolojileri bünyesinde, web-multimedia geliştirici olarak çalışıp 2003 yılından sonrasını birçok meslektaşı gibi uzaktan eğitim teknolojilerini araştırarak ve multimedia teknolojilerini e-Learning uygulamalarında etkin bir şekilde kullanarak geçirmiştir.

Şu anda enocta ‘da Ar-Ge Yazılım biriminde çalışmalarına devam etmektedir. Kişisel çalışmalarını www.inanyus.com ‘da sergilemektedir