Renk nedir?

Gayet kolay bir soru gibi. Ancak, içerik olarak cevabını hemen bulabilmek epeyce zor. Renk kelimesi Farsçadan Türkçeye geçmiştir. Batı dillerinde de Color ve benzeri şekillerde ifade ediliyor, söz gelimi Fransızcada Couleur veya Portekizcede Cor şeklinde.

Rengin teknik tanımı, "Cisimler tarafından yansılanan ışığın gözde oluşturduğu duyum" şeklinde belirtilmiş Türk Dil Kurumu tarafından. Ancak, bir tasarımcı için rengin tanımı daha çok: "Madde üzerine düşen ışığın dalga boyu" şeklinde olmalı.

Şu halde işin içine bir şey daha giriyor: Işık… Işık konusu epeyce geniş ve başka bir yazının konusu olmakla birlikte, bizim renkleri ayırt etmemizdeki temel sebep ışıktır. Işığın düşüş açıları, etraftaki cisimlerin gördüğümüz nesneye göre durumları vesaire.

Tasarımlar, kaynaklarını doğadan alırlar ve gerçeküstü (sürrealist) bir zemine yayılırlar. Bunun anlamı şudur: Bütün renklerin ve tasarımların kökeni doğadır. Söz gelimi tasarlanan üç boyutlu bir nesneye düşürülen ışık, verilen açı, uygulanan renk ya da maske ve diğerleri. Bunların tamamı tabiattan kaynaklarını alır ve insan unsurunun düşünsel zenginliğiyle doruğa ulaşırlar. Yani, yapılan bir tasarımın illa ki şu anda doğada bulunuyor olması gerekmez ancak öykünülen şeyin kökeni hep tabiattır.

Renk, tasarımın birincil ve vazgeçilemez koşullarındandır. "L'Abécédaire de Gilles Deleuze" adlı çalışmada (bir röportaj gibidir kendisi daha çok) 21. yüzyıl filozofisinin tartışmasız en büyük ismi Gilles Deleuze, arzu (désire) kısmında renklerin bütünlüğü konusuna atıfta bulunur. Ve evet, renkler bir bütünden, tek bir renkten, karanlıktan türerler. Dolayısıyla, zannımca bütün maddeler karanlıktırlar,, yani aslında hiçbir şeyi görmüyoruz, durum çok vahim. Bu, Leibniz'in filozofisinde Monad kavramına denk düşecektir. "Birleşik şeylere giren, parçaları olmayan basit tözler" anlamına gelen Monad'lar.

Neden hiçbir şeyin asli rengini göremiyoruz? Çünkü elimizdeki ışık bir tane: Güneş. Güneşten kaynağını alıyor her şey. Ya da güneşten yola çıkarak elde edilen enerji kaynaklarının maddeler üzerine düşürdüğü ışıktan seçebiliyoruz renkleri. Oysa, dalga boyu değişirse başka renkleri başka şekillerde görebiliriz. Söz gelimi insan dışı canlılar başka dalga boylarındaki renkleri başka algılarlar. Yani, yediğimiz portakal turuncu ama, sahiden de turuncu mu? İşte burası biraz havada. İnsan gözü 380 nanometre ile 780 nanometre arasındaki dalga boylarını algılayabilir. Dolayısıyla bu sınırlı aralığın dışındakileri göremiyoruz. Infra red (kızılötesi) ya da ultraviolet (morötesi) ışıklar ne renk bilemiyoruz. Dolayısıyla ben diyebilirim ki renkler sonsuzdur çünkü dalga boylarının da alt ya da üst sınırı yoktur. Bir de buna mekân eklenirse (söz gelimi uzay) dediğim daha iyi anlaşılabilir. Aslında renk yoktur evet.

Renk, bir tasarıma hayat veren şeydir demiştik. Artık renklerle çalışmak için renklerin adlandırılmasında rakamlara başvuruyoruz. Renklere bir ad vermekte hiçbir dil şu an için yeterli olamaz. Bunun için kodları kullanıyoruz. Söz gelimi MMistanbul logosundaki kırmızı için #FF0000 ya da After Effects CS3'ün logosunun rengi için #484469 kodu.

Sorular çıkabiliyor karşımıza: İyi bir renk tasarım açısından nedir? Renklerin karşıtlıkları ve uyumları tasarım için önemlidir. Yani, tasarımda kullanılan renkler arasında ya tam anlamıyla bir zıtlık ya da tam bir uyum olmalı. Ancak, uyum ile yapılacak tasarımlarda dikkat edilmesi gereken şey tonlardır. Zıtlıklarda ise parlaklıktır. Bu elbette ki çok uzun bir konu.

Ancak kısaca geleceğimiz yer renk yönetimi. Bu İngilizce bir kavram olan Color Management kavramından direkt Türkçe'ye aktarılmış bir mefhumdur. Renkleri, yani neredeyse görebildiğimiz süreçteki sonsuz renkleri yönetmek. İşte bir tasarımcıda bulunması gereken özelliklerden birisi. Söz gelimi bir gökyüzü ve bulut tasarlayacağız. Bunu After Effects ile hiçbir eklenti olmadan yapmamız gereken araç Fractal Noise'dur ve renk için farklı araçlar kullanırız. Peki, bu renkleri nereden bulacağız? Cevabı çok basit: Doğadan. After Effects için de Color Correction'dan yararlanırız.

Bu bir giriş yazısıydı, daha bu konuda söylenebileceklerin epeyce başındayız, en azından Photoshop ve After Effects için.