Multimedya bir çok şeyi içeren geniş bir terimdir. Örneğin, intranet temelli bir eğitim kursu, interaktif bir kiosk, online bir dergi ve endüstriyel bir makinanın bilgisayar simülasyonu birer multimedya uygulamalarıdır. Bu uygulamaların en önemli multimedya özelliği, grafik ses, dijital film veya bir grup komutu kullanıcının tercihlerine göre organize edebilmesidir.Multimedya parçacıklarının biraraya gelip fonksiyonel bir uygulamaya dönüşmesi "Yazarlık" olarak isimlendirilir.

1.Yazarlık Sistemleri

Gelişen teknoloji ile beraber bilgisayar ve çokluortam uygulamaları eğitim materyallerinin geliştirilip dağıtılması konusunda bize pek çok yeni seçenek sunmuştur.Güçlü hafızalar,grafiksel kullanıcı arayüzleri ve artan sayıdaki bilgisayar okur-yazarı sayısı bilgisayarların eğitim alanındaki popülaritesini de arttırmıştır.

Günümüze kadar bilgisayar destekli eğitimle ilgili programların geliştirilmesinde bir bilgisayar programcısı gerekli kodları yazıp konu içeriklerini bilgisayar ortamına aktarırdı.Çok basit bir eğitim yazılımının geliştirilmesinde bile bir programlama dilini kullanarak binlerce satır kod yazılması gerekirdi.Ve ancak çok uzun ve zahmetli bir süreçten sonra hazırlanan yazılımlar eğitimde kullanılabilir hale gelebilirdi.Ancak zamanla bilgisayar teknolojilerinin de gelişmesiyle eğitim uzmanları bu tür yöntemlerle eğitim yazılımları üretmenin çok da faydalı ve etkili olmayacağını anladılar.Ve bu sıkıntının ortadan kaldırılması için de bilgisayar ve eğitim uzmanları bir araya gelerek ortak bir çalışma başlattılar.Bu çalışmalar sonucunda SUPER-PILOT ve PC-PILOT gibi yazarlık dilleri geliştirildi.Bu yazalık dilleri de yine öncekiler gibi kodlama istiyordu ancak sistemlerinde bulunan hazır uygulamalar sayesinde de yazılımların tasarım ve geliştirme aşamaları oldukça kolaylaşıyordu.Bu yazarlık sistemlerinin en önemli özelliği, bilgisayar destekli eğitim uygulamaları geliştiren kişilere çokluortam materyallerini kodlama yapmaksızın uygulamalarına koyabilme imkanını vermiş olmalarıdır.

Ancak ne kadar içinde hazır uygulamalar barındırsa da bu yazarlık dillerinin hala satır satır kodlamaya ihtiyaç duyması günümüzdeki yazarlık sistemlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır.Günümüzdeki yazarlık sistemleri uygulama geliştirme aşamasında çok az kodlama isterler.Yapılarında uygulayıcının ekran üstünde her an ulaşabileceği şekilde menüler ve simgeler barındırırlar.Bunun gibi simge temelli yazarlık sistemlerinde; hazırlayacağınız uygulamaya göre neredeyse hiç kod yazmaya ihtiyaç duymadan zengin çokluortam özelliklerine sahip ve etkileşimli bilgisayar destekli eğitim uygulamaları geliştirebiliriz.

Bazı yazarlık sistemleri:HyperCard,ToolBook,LinkWay,SpinnakerPlus, Authorware,Quest,TenCORE Producer olarak özetlenebilir.

Yazımızın ikinci kısmında bu yazarlık sistemleri içinde önemli bir yere sahip olan Authorware programına,üçüncü kısımda da Authorware 7 ile gelen özelliklere değineceğiz.

2.Adobe Authorware

Authorware etkileşimli ve çokluortam materyalleri bulunduran profesyonel ve etkili yazılımlar geliştirmek için ideal bir ortam sunar. Çokluortam tabanlı e-eğitim ve Öğretim aracı olan Authorware;kurumsal ağlar, CD/DVD ve Web ortamında yayınlamanız için zengin e-Öğrenme uygulamaları oluşturmanızı sağlar.Authorware ile LMS standartlarına uygun,Microsoft PowerPoint sunumları ve diğer medya öğelerini birleştirebileceğiniz e-öğrenme uygulamaları oluşturabilirsiniz.Öğrencilerin aktivitelerini izleyebileceğiniz veri tabanı bağlantılı, e-öğrenme uygulamalarını dilediğiniz platformda yayınlayabilirsiniz.Tüm bu imkanları bize sunan Authorware teknolojisinin temeli dört anahtar tasarıma dayanır:

Çoklu Paltform:IBM ortamında geliştirilen bir uygulama Macintosh ortamına,Macintosh ortamında geliştirilen bir uygulama da IBM ortamına aynı özelliklerini koruyarak aktarılabilir.

Nesne Temelli Yazarlık: Authorware her ne kadar izin verse de kod yazarak geliştirilebilen bir yazarlık sistemi değildir.Simge paletinde bulunan simgelerin akış şeması üzerinde mantıksal bir sıraya konmasıyla uygulama meydana gelir.Bu simgeler uygulama için gerekli olan her türlü materyali,bunlarla ilgili koşulları,zamanlamayı ve biçimlemeyi içerirler.

Çokluortam:Authorware sayesinde içinde metinsel,grafiksel,görsel,işitsel materyaller bulunan etkileşimli uygulamalar rahatlıkla geliştirilebilir.Her türlü metinsel bilgiyi biçimlendirebilir,dışarıdan hazır olarak aldığınız grafiksel materyallerin biçim ve büyüklüklerini değiştirebilirsiniz.Ayrıca seçilen bu tür materyallere hareket kazandırıp hareketlerini kontrol edebilirsiniz.Aynı şekilde bilgisayar ortamına aktardığınız ses ve video dosyalarınızın da istediğiniz bölümlerini istediğiniz sürede oynatabilirsiniz.

Genişleyebilir Mimari: Dışarıda bulunan bir uygulamayı Authorware’in içinden çağırabilir ve çağırdığınız uygulmanın işi bittikten sonra tekrar kendi uygulamanıza geri dönebilirsiniz.Çağırdığınız uygulama yerel bir sürücüde,bilgisayar ağınız üzerinde bir yerde veya internet üzerinde bulunabilir.Authorware ayrıca MS Windows Dynamic Link Library’lerini (DLL) de destekler.

Kaynaklar:

Bilgisayara Giriş Ders Notları,ODTÜ Böteb,1999

Adobe.com