Soru - Cevap Bölümü
/ Kategori: Standartlar
20/05/2008 - 18:05:12 cevap (18) Okunma : 2327 Bu yazıyı 6 kişi tuttu.
Butun bir web sitesini Flex ile tasarlamak ne kadar dogru/yanlis?
Merhabalar,
Flex ile ilgili populer bir web sitesinde bu konuyla ilgili bir tartisma baslamisti ve bunu ben de sizlerle paylasmak ve dusuncelerinizi ogrenmek istedim.
Hersey bir web sitesinin reklamiyla basladi. Reklam olmasin diye ismini vermeyecektim ancak vermek zorundayim, girip incelemeniz icin: www.ikitikla.com. Bir alisveris/e-ticaret sitesi. Siteyi gelistirenler bu sitenin dunyada turunun tek ornegi oldugunu iddia etmektedirler cunku site tamamen Flex ile gelistirilmis.
Bu yaklasimi orada yazdigim yazida dogru bulmadigimi anlattim. Cunku HTML ve Ajax ile rahat ve kolaylikla yapabileceklerinizi Flex ile yapmanin RIA gelistirmek olmadigini, Web 2.0 icin bunun birsey ifade etmedigini soylemek istedim. Konu gercekten cok ilginc bence. Google analytics gibi bir arac Flex ile sadece sunucudan gercek zamanli verileri PUSH teknolojisi ile almak icin Flex ile gelistirilmis. Cunku bunu Ajax ile yapmalari mumkun olmamis.
* Ihtiyaca ve projeye gore insanlar Flex’i kullanmalilar *
Flex uygulamalarinda amacin, masaustu kullanici deneyimini Web ortamina tasimak oldugu dusunuldugunde, bir cok Web sitesinin "hibrid" bir yapida sunulmasi onemli bir secenek. http://www.infoq.com/news/2008/04/top-10-flex-mistakes adresinde Flex’in nasil yanlis kullanilabilecegi anlatilmis ve bu maddelere kesinlikle katiliyorum. Soz konusu web sitesinde(ikitikla) de islevsellik acisindan ve kullanici deneyimi acisindan diger e-alisveris sitelerinden farkli bir deneyim yasamadim. Flex, RIA icin degil Web1.0 icin kullanilmis.
Flex’in HTML’in yerini alip/almamasini tartisiyoruz gibime geliyor bu.
Bu konuda daha cok yazacaklarim olacaktir, hatta bunu bir makaleye dokmek bile mumkun ancak sizlerin de goruslerini almaktan mutluluk duyacagim. Cunku bazen bana gelen sorularda butun sitenin Flex ile tasarlandigini goruyorum ve bunun sonunda neler olabilir merak ediyorum.
Flex’in buyuk bir destekcisiyim ancak HTML ve Ajax ile aynisi yapabiliyorken (ayni cabuklukta) Flex kullanimi konusunda kendimi sorgulamaktan cekinmiyorum su an ;)
Tesekkurler
Cevaplar
( Faydalı Cevapları Göster )
Merhaba,
Dediklerinize katılıyorum ve bir iki somut madde yazmak istiyorum. Belki en sonunda böyle maddeleri toplayarak (artılar da yazılırsa) bir siteyi tamamen Flex ile yapmanın sonuçlarını toplamış oluruz.
1. Önemli sıkıntılardan birisi yavaşlık. Flash Player HTML gösteren tarayıcıların yanında yavaş kalıyor. Özellikle sayfayı kaydırma vb. işlemlerde çok yavaş ve gözü yoruyor.
2. Arama motorları tamamen Flex olan bir site ile pek mutlu olmayacaklardır sanırım.
3. Kullanıcının sayfada arama yapması da oldukça sıkıntılı oluyor. Çoğunlukla CTRL + F’in ne yapacağı pek belli değil.
4. Adres kutucuğundan kopyala yapıştır yapmak zorlaşıyor. Flex’in bunlar için çözümleri var elbette ama bence keyifli değil. Aynı zamanda paylaştığınız URL adresini diğer kullanıcı açarken iki saat arayüzün yüklenmesini bekliyor. Bir başka sıkıntı da bir metni kopyalayıp birilerine göndermek. Genel olarak paylaşılabilirlik azalıyor ki bu İnternet’in doğasına ters oluyor.
5. Tarayıcı özellikleri ve eklentilerinin çoğu işe yaramaz duruma geliyor.
Geliştiriciler açısından da sıkıntıları var. Bence en önemlisi:
1. Flex vb. teknolojiler ne kadar gelişirse gelişsin nihayetinde HTML’nin baskın olduğu bir ortamda olduğunuz sürece HTML’de olan ama Flex’te olmayan kullanıcı alışkanlıklarını ek kod yazarak sağlamaya çalışacaksınız.
2. Projenizi tasarlarken iki kat iş yapmanız gerekebiliyor. Çünkü PHP, Java, .NET, vb. ile yazılım süreçlerinizi yazıp projenizi bitirebilirsiniz. Ama Flex işin içine girince ayrıca bir istemci de yazmış oluyorsunuz. Bu durumda sitenizde hata ayıklamanız da daha zor hale geliyor.
Bazen böyle şeyler yazarken dar görüşlülük mü yapıyorum diye düşünüyorum. Ama nasıl ki Java Applet’ler ile tüm bir site yapmıyorsak Flex ile de gelecekte yaygın bir şekilde tüm bir site yapacak gibi durmuyoruz. Bunun yanında, 2000’lerden önce Java applet ile böyle tüm site yapma girişimleri de hatırlıyorum; yine sanırım bir alışveriş sitesiydi. ;)
Sevgiler,
Çağdaş Tülek
Arkadaşlar dediklerinize katılıyorum ve bende birkaç birşey eklemek istiyorum. Internet ortamında tüm siteyi flex yapmaktansa belli bölümlerini flexle yapmak gerektiğini düşünüyorum. Tabi admin panali tamamen flex ile yapılabilir. Ama iş intranete gelince uygulama aslında bir web sitesi olayından çıktığı için tüm yapı flex üzerine inşaa edilebilir diye düşünüyorum.
Cagdas onemli bir noktaya degindi, arama motorlari ve bookmarking konusu cok onemli. Flex uygulamasinin burada buyuk dezavantaji var.
not: cuma gunu gerceklestirecegimiz webinarda konuyla ilgili bir ornek planladim. gelistirecegimiz uygulamayi sayfaya gomup, interaktif bir sekilde nasil faydalanabiliriz onun yollarini da arastiracagiz.
Söz ikitıkladan açılmışken Flex in Istanbul tanıtımında bulundum ve orda bu sitenin bir tanıtımı yapılmıştı. Orda olan arkadaşlar hatırlar. Arama motoru olayını bi şekilde aştıklarını ifade ettiler şöyleki bot geldiği zaman onu belli bir php sayfana yönlendiriyolar ve bot orasını önbellekliyo ve arama yapıncada google o sayfayı gösteriyo. Daha sonra googledan tıklanan sayfadan gelen queryi görede flex içinde o sayfa görüntüleniyo. Belki bu konu hakkında da webinarda konuşulabilinir. Sadece bir öneri…
Merhaba Erhan Bahsettiğin web sitesi aslında ikitikla.com. Arama motrurunu ben bir sorun olarak görmüyorum aslında, her ne kadar Flash ve ya Flex üzerine site kurulsada arama motorları için gerekli optimizasyon yapılabiliyor. Normalden daha zor olduğu belli ama yapılabilirliği var.
İki tıkla da ki genel sorun ise şu, arama motorundan yönlendirilen URL bilgisinin tamamını alıp işlem yapamıyor. Mesela diyelimki google da araba aksesuaraı arattınız, karşınıza çıkan adres şu şekilde;
http://ikitikla.com/ikitikla/Oto+Aksesuar/Oto+Aksesuar+%DCr%FCnleri/Oto+Konfor/index.html?19559
Adrese tıkladığınızda ise site normal hali ile açılıyor. Bu büyük bir eksi, kullanıcı bir ürün arıyor, ürünü google üzerinden buluyor, ama siteye yönlendirildiğinde ana sayfa çıkıyor. Burada arama motorları için işlevsellik biraz eksik kalmış.
Ama her halükarda bu arama motorlarına kaydı sağlayabiliyor.
@Engin Flex DeepLinking sayesinde URL bilgisini isliyebiliyoruz. Arama motorlari ve bookmarking icin sence bu sorunu cozebilir mi?
Genel olarak tüm bir siteyi flex ile hazırlamak çeşitli noktalarda tartışılabilecek bir konu, ancak mevzu bahis ikitikla.com web sayfası için gerçekten gereksiz bir uygulama olmuş kanaatindeyim.
Flex — ya da flash — veya Javascript ile geliştirilen teknolojilerin birbilerine göre üstünlükleri, kötü yanları bulunabilir. Ancak hepsini harmanlayıp ortaya daha kullanıcı odaklı bir sistem çıkarmak, daha mantıklı ve akıllıca geliyor. Bu uygulama daha çok geliştiricilerin ya da site sahiplerinin egolarına hitap eden bir uygulama olmuş gibi. :)
Dünyanın sayılı ISS’lerinden biri olan Akamai’nin html + flex bir uygulaması var, Network Performance Comparison başlıklı.
Bence bu tarz hibrid, yani iç-içe geçmiş uygulamalar hem web2.0 dediğimiz kavramına daha uygun, hem de kullanıcı açısından daha faydalı olacaktır.
Merhaba Selçuk Bey arama motorları ve bookmark bir şekilde çözülebilir. Bazı Flash çalışmalarımda müşterilerden gelen istekler üzerine sitenin arama motorlarında aktif bir şekilde gözükmesini sapladım. Sanıldığı kadar zor bir sistem değil bence, sadece bir kaç noktaya dikkat edilmesi gerekiyor.
Ben de epey düşündüm birşeyler yazmak üzereyken gelen yanıtlar nedeniyle birseyler yazmaya pek gerek kalmadı :-)
RIA konusunda hibrit uygulama’nın ilk örneği belki de Macromedia / Adobe.com e-store ve exchange bölümleriydi. Aktüel bir gelişme http://www.adobe.com/cfusion/exchange/ adresi yeniden xhtml ye döndü.
Eminim RIA / Flex konseptinin yaratıcısı ve sahibi Adobe’ nin bu kararı bizi daha iyi düşünmeye sevkedecektir.
Ben kendi adıma hem deneyimlerimden hem de yukarıda bahsedilenlerden bir kaç sonuç çıkardım .
Uluslararası standartları, arama motorları ve ticari kaygıları bir yana bırakacak olursak;
- Teknoloji geliştirme ve sunma ortamı için araç fetişizmi pek iyi birşey değildir.
- Geliştirme ve sunma platformlarında amaçla , aracı birbirine karıştırmamak lazım gelir.
- Özellikle e-learning, ERP, stok yönetimi vb genellikle kurum içinde çalışacak uygulamalar geliştiriyorsanız,
- İyi bir iş fikriniz ve kullanıcı merkezli üretilen ya da tüketilen sıradışı bir projede, etkileyici sunum / sergileme /satış amacınız varsa, bol bol video, ses etkileşimleri kullanıyorsanız, üstelik Türkiye gibi broadband’ in pahalı ve ev kullanıcıları için lüks olduğu bir ülkede yaşamıyorsanız.
Flex tabanlı uygulamalarınızı gönül rahatlığı ile geliştirebilirsiniz.
Doğru mu Yanlış mı? sorusuna direk yanıt olmasa da işin maliyet tarafı; Flex ile uygulama geliştirmenin, bu uygulamayı kullanıma açmanın, uygulamayı sürdürülebilir kılmanın maliyeti ayrıca kritik edilmesi gereken bir konu olmalı..
Bir de Oreilly ‘den bir ebook tavsiyesi: Flex 3 Early Evaluation: Assessing Flex and Your Project Needs
Üzerinde durulması gereken bir başka konu da farklı cihazlar üzerinde bu tür sistemlerin nasıl sonuç vereceği. Web üzerindeki günlük gezintilerinin %10’u PDA üzerinden yapan biri olarak bir Web uygulaması gördüğümde aklıma gelen ilk soru "Mobil olarak ulaşılabilir mi?" oluyor. HTML ya da XHTML tabanlı sitelerde, kafayı-gözü yararak da olsa gezinti mümkün oluyor. Her ne kadar Flex, ortaya çıkış noktası olarak mobil cihazlarıda hedeflemiş olsada geliştiricilerin sistem tasarımlarında bunu göz önünde bulundurduklarını sanmıyorum.
Yorumu yazarken bir yandan da PDA’den sayfayı görüntülemeye çalıştım. Tahmin edebileceğiniz gibi Flash Player’ın güncel olmadığı uyarısı ile karşılaştım (Windows MObile için en güncel sürüm FP 8). Bu durumda hız, estetik, kullanışlılık gibi kavramlara ek olarak erişilebilirlik kavramını da sürekli olarak göz önünde tutmak gerek diye düşünüyorum.
Herkese selamlar,
Güzel tartışma ortamlarının olması gerçekten hoş. Projenin yapımcısı olarak gerekli cevapları vermek istedim.
Sevgili Selçuk,
Seni tekrardan görmek çok güzel :) http://www.flexturkey.com/ adresinde tartışma ortamımız devam ediyor.
Evet, Türkiye’de Flex üzerine ilk olduğunu idda edebiliyorum. Ancak, dünya üzerinde Flex.org’un Showcase örneklerine ve araştırmalarımıza dayanarak ve şu cümlemde idda ve iddasız olarak açk olarak "Çok uzun zamandan beri geliştirdiğimiz http://www.ikitikla.com şuanda hayata geçmiştir. Türkiye’nin ilk ve gördüğümüz kadarıylada Dünya’daki ilk %100 çalışan Flex E-ticaret sitedir. " diye belirttim. Topik konusu halen yukarıda belirttiğim link üzerinde mevcuttur.
Flex’i, senin deyiminle ‘hibrid’ yani melez olarak kullanılmamalıdır. Ama bir SWF dosyası olduğundan elbette melez olarak programsal olarak mümkündür. Flex güçlü bir yapıdır, Web1.0 içine gömmek pek mantıklı gelmiyor bu durumda gücünü anlayamazsınız.
- Ihtiyaca ve projeye gore insanlar Flex’i kullanmalilar *
Flex ihtiyaca göre ve projeye göre kullanmak yerine, Flex’i kullanacak ihtiyaçları siz yaratacak ve geliştireceksiniz. Bu düşünce var oldugu sürece gelişemez ilerleyemez ve hiçbir zaman yeni kapılar açamazsınız. Bu durumu başkaları fark eder, yurt dışında bir kaç örnek yapılır ve bizde buradan vay be nelerle ugraşılıyor deriz.
İyi şeyler yapmak istiyorsanız, yenilikçi olmak şarttır. Ben açıkcası standartları yaklaşık 22 senelik yazılım deneyim boyunca hiç sevmedim. Her zaman farklı bakış açılarını sevdim.
"top-10-flex-mistakes" belirtmiş olduğun link’teki görüşlere katılmam mümkün değil çünkü Flex 2 – 3 senedir gelişirilmektedir. İlgimi çeken 5nci maddesinde belirtmiş oldukları görüşe göre "Flex yazılımcı kiralamak pahalıdır ve zordur", yeni olan bir yapı üzerinde elbette pahalı ve developer bulmak zordur. Ancak, kısa zaman sonra çeşitli kariyer sitelerinde aranan pozisyonların başlığında "Flex Developer" diye göreceksiniz. Şuanda RIA konusu Türkiye için çok yenidir bu durum bir süre sonra aşılacaktır. Yeni çalışma ortamları doğurmak çok önemlidir bu sayede yeni iş kolları oluşturur ve local değil, kamu yararına Türkiye’miz için önemli adımlar atarsınız.
Ajax kesinlikle Flex ile karşılaştırılamaz. Ajax dediğimiz şey şu kadar javascripttir;
Windows için;
xmlhttp = new ActiveXObject('Microsoft.XMLHTTP');
xmlhttp.onreadystatechange = function()
{
if(xmlhttp.readyState==4)
{
var responsetext = xmlhttp.responseText;
document.getElementById('divadi').innerHTML = responsetext;
}
}
xmlhttp.open('GET', 'http://www.xxx.com/???', true);
xmlhttp.send(null);
Asenkron olarak bir HTML verisini alıp div içine innerHTML fonksiyonula koyarsınız ve size refresh olmaksızın yenilenme sağlar.
Hepsi bu. Bu durum Flex’in yada genel olarak RIA ‘ide’lerinin yaptıklarıyla asla kıyaslanamaz.
Sevgili Çağdaş
1- Yeni bir yapı kullanıyorsunuz elbette windows98 üzerinde p3 makinada bakarsanız mutlaka yavaş sayfa kaydırması görebilirsiniz. (Ben test ettim ve %30 page scrolling yavaştır) Bu durum Ferrari’ye LPG takmak gibidir. Şuanda piyasadaki hiçbir makinada bunu göremezsiniz çünkü artık en kötü makinanın fiyatı bile 12 taksitle 400 500 USD civarlarında satılıyor.
2- Bu sizin yogurdu nasıl yediğinizle alakalıdır. Google bu durumdan oldukça mutlu. BKZ: site:ikitikla.com google.com.tr de arayınız.
3- CTRL+F tuşu Flex üzerinde kullanılabilir. Bu tamamen flex developer’un konusudur.
4- Evet çözümleri var bunu www.ikitikla.com üzerinde bulabiliyorsunuz bir ürünün linkini arkadaşınıza gönderebiliyosunuz. Arayüz şuandaki Web1.0 ile aynı hızdadır. Sizin Flex’i nasıl yorumladığınıza bağlıdır. Bir web sayfası 100kb ise aynı sayfayı flex ile 100kb ile SWF dosyasını oluşturuyorsanız yüklenme süresi aynıdır. Ancak Web1.0da yüklenme üzerinde resimlerin ve yazıların yüklenme sırasında sayfa üzerine basılmasından dolayı görsel beklemede aldatıcı durum yaratır. Flex’in gelecekteki yapısı senindiğinin aksine paylaşılabilirliği azaltmasını değil dahada fazla paylaşılabilir olmasını sağlayacaktır. Bu durumda Flex’i nasıl yorumladığınıza bağladır. Benim paylaşım deyince ilk aklıma gelen Emule oldu. Flex ile %100 emule gibi bir desktop program yapabilirsiniz. Yapılması gereken AIR olarak derlemek.
5- Evet dediğin %100 doğrudur. Ne güzel işte viruslerden kurtulmuş oluyoruz. :) Flex browser bağımsızdır.
Geliştiriciler açısından;
1- Flex yazılımcı kalitesini arttırır.
2- Dotnet ortamında kod yazmak ile Flex ortamında kod yazmak arasında fark yoktur. PHP farklı bir konudur ve %100 Web1.0 için tercih ederim. Hata ayıklamak gerek PHP için gerek Flex için yada diğer diller için sizin tecrubenizle sabittir.
Sevgili Çağdaş, her zaman yenilikci olmakda fayda vardır zoru görüp arkamızı dönersek olmaz. Bu nedenle korkular dar görüşlülük yaratmasın sende. Ama sana bir ip ucu, geleceğin Web’i RIA olacaktır şimdiden ucundan tutmalısın ve Web1.0 ile yürümek yerine onunla koşmalısın. Başarısızlıkların arkasında azimsizliğin olduğunu unutma.
Sevgili Erhan
Seminere gelmene çok sevindim. Zaten seninde belirttiğin gibi arama motorları olayını aştığımızı söylemenin ötesinde bunu o anda göstermiştik. Adobe firmasından gelen Enriqe ve Andrew bu konuya hayran olmuştur. Seminer sonrası bizimle ayrıca bir görüşme yapmıştır.
İlgin için teşekkürler.
Sevgili Engin
http://ikitikla.com/ikitikla/Oto+Aksesuar/Oto+Aksesuar+%DCr%FCnleri/Oto+Konfor/index.html?19559 adresine tıkladığımızda yada google gidip bir arama yaptığınızda çıkan sonuça tıkladığınızda site normal hali ile açılıp eğer bu bir kategoriyse direk oraya, eğer bir ürünse direk ürünün ayrıntısına gitmektedir. Bir eksiklik göremiyorum. Seminerde de bunu göstermiştik.
Sevgili Orçun
PDA’inda Flash Lite player’ın varmı bilemiyorum. Kısa zaman içinde Adobe, Flash Lite’in yeni versiyonunu çıkartacak böylelikle Flex rahatlıkla çalışacaktır. Biraz sabır. Flex konusu PDAler için gelecekte tercih edilecektir çünkü var olan PDAler üzerinde Java ve dotnet uygulamalarıyla Windows 5.0 yada 6.0 için yapılmakta ve sıkıcı sorunlar çıkmaktadır. Flex’in PDAler üzerinde hakimiyeti yakındır.
Bol Flex’li günler dilerim.
bence flex ile bütün bir sayfası yapmak daha mantıklı mesala hazırmaış oldugum www.yazilimtakimi.com adresi bunlardan biri daha hazırlamakta oldugum sitelkerde mevctr artık hiçbir yerde html asp gibi uygulamalar kullanmıyorum sadece flex
Küllenmeye başlamış bu tartışmaya katkı olması bakımından aşağdaki örneği eklemek istedim.
http://micro-informatique.fnac.com
openlaszlo ile yapılmış başarlı bir "hybrit" alışveriş portalı.
Flex’ e benzer bir opensource uygulama geliştirme ortamı olan openlaszlo demo sayfası ilginizi çekebilir.



Merhaba Adı geçen siteyi daha öncede görmüştüm. Dediğiniz gibi sitede bulunanlar aslında bir siteden beklenenlerdir. Sitenin böyle bir sisteme ihtiyac olup olmadığı ise tartışmaya açıktır. Örnekteki alışveriş sitesinin normal sisitmelerdeki alışveriş sistemlerine göre tek artısı butonlara tıklandığında ürün geçiş animasyonların olması. Tabiki bir iki artısı var ama esas soru şu sadece bir iki artı için tüm sistemi Flex üzerine kurmak ne kadar mantıklı?
Diğer açıdan baktığınızda insanlar sürekli olarak beklenmeyeni gördüklerinde şaşırırlar. Flash ile yapılan Forum benzeri bir çalışma herkesin dikkatini çekiyor. Ama işlemin önceliği belirlenmemiş. Öncelik işlevsellik mi yoksa sadece görüntü mü?
Ben her zaman işlevselliğin üzerine tasarımın yerleştirilmesini tercih etmişimdir.
Sizin sorunuza dönersek eğer; Hayır bütün bir web sitesini Flex le tasarlamak ihtiyaç olmadığı sürece doğru değil.